"Ölkəyə gətirilən maşınların qiyməti özbaşına qaldırılır, burada əsas məqsəd..." - Ekspertdən gömrük rəhbərliyinə sərt ittihamlar
12-03-2021 [15:59]
Son dövrlər idxal edilən mallar üzrə yüksək gömrük dəyərinin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı sahibkarlarda narazılıqlar artır.
İddialara əsasən Gömrük Komitəsi hər il gömrük dəyərini yüksəldir. Bunun nəticəsində sahibkarlar idxal əməliyyatları ilə bağlı daha yüksək rüsum və vergi ödəməli olur.
Bəs, Gömrük Komitəsi bu cür davranmasında məqsəd nədir? Qanunvericilik Komitəyə gömrük dəyərinin müəyyənləşdirilməsində müstəsna hüquq tanıyırmı?
Gömrük dəyərinin artırılması ilə bağlı narazılıqlara münasibətini bildirən iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli Sfera.az-a açıqlamasında bildirib ki, qanunvericilik dövlət orqanının bu şəkildə subyektiv davranmasına icazə vermir:
"Gömrük Komitəsində qiymətqoyma komissiyası yaradılıb. Rəsmi sənədlərlə idxal edilən malların invoys dəyəri xoşlarına gəlmədikdə və ya şübhə yaranan hal varsa, gömrük dəyərini bazar qiymətlərinə baxıb müəyyənləşdirirlər.
Avtomobil gətirən tanışlarım dəfələrlə mənə deyiblər ki, gömrük dəyəri daxili bazarda olan qiymətlər əsasında müəyyənləşdirilir. Xaricdən ona görə avtomobil gətirilir ki, daxili bazardan daha ucuzdur. Amma Komitə rəsmi invoysdakı qiyməti kənara qoyur, daxildəki qiymətlə yeni invoys qiyməti müəyyənləşdirir. Bu, özbaşınalıqdır. Qanunvericilik bu qaydada gömrük dəyərini müəyyən etməyə yol vermir. Qanunda belə bir tələb yoxdur, Komitə bu cür qiymətləndirməni yalnız daxili təlimatla həyata keçirir”.
N.Cəfərli hesab edir ki, Gömrük Komitəsinin bu cür davranmasında bir neçə məqsədi ola bilər: "Əsas məqsədlərdən biri büdcə gəlirlərində Komitənin yüksək xidmətinin olduğunu təbliğ etməkdir. Komitə rəhbərləri tez-tez fəxrlə bildirirlər ki, dövlət büdcəsinə nəzərdə tutulandan daha çox vəsait köçürüblər. Sanki Komitə istehsal sahəsidir, biznes müəssisəsidir ki, çox pul qazanıb.
Burada siyasi məqsəd də var. Komitə çalışır ki, ayrıca bir qurum kimi qala bilsin. Subyektiv yanaşma daxildəki sövdələşməyə də yol açır. Gömrük Komitəsində idxalçıya deyirlər ki, invoysin keçərli deyil, malın dəyərini yüksək hesablayacaqlar. Bu halda sahibkarla dövlət qurumunun əməkdaşı arasında alver başlayır. Bunun nəticəsində də iş adamlarından əlavə pul alınır”.
Ekspert söylədi ki, gömrük dəyərinin subyektiv şəkildə müəyyənləşdirilməsi daxildə bahalaşmaya səbəb olur: "Gömrüyə ödənilən istənilən vəsait sonda istehlakçının, alıcının cibindən çıxır. Heç bir iş adamı rüsum və vergini cibindən ödəmir. Bütün icbari xərclər malın qiymətinə əlavə edilir və həmin xərcləri son alıcı ödəyir. Bu vəziyyət daxili bazarda qiymət artımlarına səbəb olur”.
Qeyd edək ki, "Gömrük tarifi haqqında” Qanuna əsasən gömrük dəyəri gömrük rüsumu dərəcəsinin tətbiqi məqsədi ilə müəyyən edilir. Məhz həmin dəyər əsasında gömrük rüsumu və vergi alınır.
Qanuna əsasən gömrük dəyəri 6 üsulla müəyyən edilir. Birinci üsul gətirilən malların dəyərinin sövdələşmə qiyməti ilə müəyyənləşdirilməsidir. Qanuna görə malların sövdələşmə qiyməti ilə dəyərləndirilməsi gömrük dəyərinin müəyyən edilməsinin əsas üsuludur. Yalnız bu üsuldan istifadə etmək mümkün olmadıqda, digər üsullardan istifadə edilə bilər. Digər üsullar isə eyni malların sövdələşmə qiyməti üsulu, eynicinsli malların sövdələşmə qiyməti üsulu, dəyərin toplanması üsulu, dəyərinin çıxılması üsulu və ehtiyat üsuludur. Hər bir üsuldan yalnız əvvəlki üsulla gömrük dəyərini müəyyən etmək mümkün olmadıqda istifadə olunur.
SON XƏBƏRLƏR
"Gözləmədiyimiz oyun oldu"- "Beşiktaş"ın Baş məşqçisi "20 milyon avrodan ucuz futbolçu tapa bilmirik" deyir
ABŞ Suriyadakı İŞİD-çiləri ölkədən çıxarır? - FOTOLAR
"XƏYAL QURMAYAQ, ABŞ-ın NÜVƏ ÇƏTİRİNİ DƏ İTİRƏRİK" - NATO Baş katibi Avropa liderlərinə açıq tribunadan elə mesaj verdi ki...
Söyüşə görə TV-dən qovulan tanınmış jurnalistin yeni iş yeri bəlli oldu: "Həyəcanlıyam"
Qvardiola "Qalatasaray"la oyunla balı azarkeşlərə səsləndi: "Dəstəyinizə ehtiyacımız var"
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Daha bir "TikToker" həbs edildi
Space TV-də gərginlik - "Götürmür, cəhənnəmə götürsün" (VİDEO)
Bakıda qadın iki uşağını gözəllik salonunda qoyaraq gedib
Nigeriya prezidenti Ankaraya gəlir
“Qadın Dəstək Xətti”nə müraciətlərin sayı 2,5 dəfə artıb
İnternetdə fahişəliklə məşğul olmağa açıq çağırış... - Onları 500 manat cərimə gözləyir
AGENTLİKDƏ YEYİNTİYLƏ BAĞLI KOMPROMAT: Zaur Mikayılovun məmur qardaşı ilə bağlı əmrinin görünməyən tərəfləri...
Narkotik testi pozitiv çıxdı, "Təşkilat"dan uzaqlaşdırıldı
Sosial şəbəkələrdə qanunu pozan paylaşımlar... - Prezident cəza hallarını təsdiqlədi
Elektron siqaretlərlə bağlı qadağa təsdiqlənib
Kənd təsərrüfatı nazirinin müavinlərinin sayı artırılıb
Rəsmi Tehran müharibəyə hazırlaşır: "Ölkəmizə istənilən hücuma o qədər sərt cavab verəcək ki..."
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Rusiya Suriyadan çıxır, yoxsa...? - FOTOLAR
İsa Həbibbəyli istefa ərizəsi yazıb? - AMEA-dan xəbərə reaksiya
Vəkil adından qanunsuz istifadə edənlər cərimələnəcək - Dəyişiklik
Dövlət teatrlarında gözlənilməz ixtisar - Bu vəzifələr ləğv edildi
Prezident İlham Əliyev fərman imzaladı
BU SAHƏDƏ CƏRİMƏLƏR ARTDI: kənd əhalisinə xəbərdarlıq - Prezident dəyişikliyi təsdiqlədi
Prezident dövlət qulluğu ilə bağlı qanuna dəyişikliyi təsdiqləyib
Prezident Vergi Məcəlləsinə dəyişikliyi təsdiqlədi - DETALLAR
Kamran Əliyev Manamada işgüzar səfərdə olub
Vilayət Eyvazov Qəbələdə vətəndaşları qəbul edəcək
Tağı İbrahimov yenidn hakim qarşısına çıxarıldı
Gəncədə 17 yaşlı oğlan qəfil ölüb
Bakıda kuryoz hadisə: Oğurladıqlarını bölə bilmədilər və...
"Şalke" Dzeko və Kənanın qolları ilə qalib gəldi
İKİ ÖLKƏ İRANA HÜCUMA YAŞIL İŞIQ YANDIRDI - Nə gözlənilir? (TƏHLİL)
Amnistiya aktı: 12 mindən çox şəxsə tətbiq olunub
HAKAN FİDAN AVROPYA ELƏ MEYDAN OXUDU Kİ... - "Gün gələcək özünüz bizə yalvaracaqsınız, o zaman..."
Yeni sədr köməkçisi ilə də yollarını ayırıb
İsrail XİN başçısı Bakıda: "Prezident İlham Əliyevin müdrik siyasəti olmasaydı..." - "İran heç bir şərtlə nüvə silahına sahib olmamalıdır" (YENİLƏNİB)
İcra Hakimiyyətində dəyişiklik: kimlər getdi, kimlər qaldı?
"Bursaspor"un Baş məşqçisi yenə dəyişib
Azərbaycan və İsrail XİN başçıları görüşüb - FOTO (Yenilənib)