ABŞ–Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələ: strateji tərəfdaşlıq, TRIPP və geosiyasi yenidənqurma...
13-02-2026 [13:09]
Fevralın 13-də Avropa İttifaqına yaxın olan “eureporter.co” saytında yayımlanan rəyə görə, ABŞ vitse-prezidentinin Bakıya səfəri Vaşinqton–Bakı xəttində yeni mərhələnin başlandığını göstərir.
Məqalə müəllifi, Milli Məclisin üzvü Pərvanə Vəliyeva “A new chapter in US–Azerbaijan relations: Strategic partnership, connectivity and peace” (ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni bir fəsil: Strateji tərəfdaşlıq, əlaqə və sülh) adlı məqaləsində yazır ki, səfər “Washington’s continued engagement in the South Caucasus and its intention to deepen cooperation with Baku” (Vaşinqtonun Cənubi Qafqazda fəal qalmaq və Bakı ilə əməkdaşlığı dərinləşdirmək niyyətini göstərir.) nümayiş etdirir.
Səfərin əsas nəticəsi ABŞ–Azərbaycan Xartiyasının imzalanmasıdır.
Sənəd üç əsas istiqaməti əhatə edir:
1. Enerji və regional bağlantı, o cümlədən ticarət və tranzit
2. İqtisadi investisiya, xüsusilə süni intellekt və rəqəmsal infrastruktur
3. Təhlükəsizlik əməkdaşlığı, müdafiə və antiterror sahəsi
Bu çərçivə təsadüfi deyil. Bu, əməkdaşlığı taktiki yox, uzunmüddətli institusional səviyyəyə qaldırır.
Məqalədə qeyd olunur ki, iqtisadi əməkdaşlıq səfərin mərkəzində idi. J.D. Vance-in səfərindən əvvəl Prezident İlham Əliyev ABŞ Ticarət Palatasının enerji, nəqliyyat, texnologiya və ərzaq sektorlarını təmsil edən nümayəndə heyətini qəbul edib. Bu detal göstərir ki, proses siyasi jest yox, biznes və kapital axını üzərində qurulub.
Ən strateji hissə isə TRIPP layihəsidir — Trump Route for International Peace and Prosperity.
Məqalədə deyilir ki, layihə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında “unimpeded, multimodal connection” yaradacaq. (məhdudiyyətsiz, multimodal bağlantı)
TRIPP dəmir yolu, avtomobil yolu, boru kəmərləri, elektrik ötürmə xətləri və rəqəmsal infrastrukturu birləşdirərək Cənubi Qafqazı Orta Dəhliz üzərindən Avrasiya tranzit mərkəzinə çevirməyi hədəfləyir. Bu artıq regional layihə deyil. Bu, Avropa–Asiya xəttində alternativ logistika arxitekturasıdır.
İlham Əliyevin sitatı məqalədə xüsusi vurğulanır: region qarşıdurma yox, əməkdaşlıq məkanı olmalıdır. Bu ifadə diplomatik ritorika kimi səslənsə də, real məzmunu daha dərindir. Çünki iqtisadi və nəqliyyat inteqrasiyası təhlükəsizlik arxitekturasını dəyişir.
Məqalənin ümumi mesajı aydındır: ABŞ–Azərbaycan münasibətləri enerji tərəfdaşlığından çıxaraq rəqəmsal transformasiya, süni intellekt və müdafiə koordinasiyasına qədər genişlənir. Bu isə Azərbaycanın geosiyasi mövqeyini təkcə Cənubi Qafqaz daxilində yox, daha geniş Avrasiya kontekstində gücləndirir.
Bu proses postsovet çərçivəsindən çıxışın davamıdır. ABŞ ilə imzalanmış Xartiya Azərbaycanın artıq Moskva mərkəzli platformalardan kənarda yeni strateji arxitektura qurduğunu göstərir.
Sual budur: bu tərəfdaşlıq taktiki balans siyasətidirmi, yoxsa uzunmüddətli geosiyasi istiqamət dəyişikliyi?
Əgər TRIPP tam işlək hala gəlsə və ABŞ investisiyaları rəqəmsal və müdafiə sektorunda sistemli xarakter alsa, onda bu, regionun güc xəritəsini dəyişəcək.
Bir sözlə, söhbət sadəcə səfərdən getmir. Söhbət geosiyasi trayektoriyadan gedir.
Elbəyi Həsənli
MİA.AZ
SON XƏBƏRLƏR
Sabiq icra başçısının həbs müddəti 5 ay uzadılıb
Rəsmi Tehran: "Əgər danışıqlar real və..." - "Hər hansı bir avantürizmə qətiyyətlə cavab verəcəyik"
Ançelottini müqaviləsi uzadılır
MEDİADA GEDƏN XƏBƏRLƏRİN SİLİNMƏSİ: hansı hallarda icra edilə bilər?
"Beşiktaş" "Başakşehir" matçına hazırlaşır
Türkiyədə mərc oyunları ilə bağlı qayda dəyişib
Yeni vergi güzəştləri tətbiq ediləcək - Dəyişiklik
ABŞ–Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələ: strateji tərəfdaşlıq, TRIPP və geosiyasi yenidənqurma...
Güclü küləkli əsəcək - Sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib
Bakı, Sumqayıt və Abşeronda pensiyalar artımla ödənilib
Minimum əməkhaqqı ilə bağlı qərar verildi
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
Bakı Moskvanın orbitindən çıxır: postsovet məkanının sonu? - TƏHLİL
Vüqar Bayramov: "Hər min nəfərə düşən bələdiyyə sayı çoxdur"
Nizami rayonunda 10 il əvvəl evləri sökülən sakinlər küçədə qalıb - "Nə yeni ev verirlər, nə də..."
Türkiyədə sosial mediada fahişləliyə çağırış edənlər qandallandı - Ev, maşınlar və iki şirkətə "əl qoyuldu"
Milli Məclisin iclası başlayıb
Trampın İsrail prezidentinə sərt mesajı cavabsız qalmadı - Hersoq "Bura hüquqi dövlətdir" dedi
Bu şəxslərin pensiyasına 300 faizlik əlavə edilir - SİYAHI
Şəhid oğlu direktor təyin edildi
“Araz Fərqindəlik Yaradır” şüarı altında “Xərçənglə Mübarizə Həftəsi” keçirilib - FOTOLAR
Gültəkin Hacıbəyli "Ramiz Mehdiyev işi”nə cəlb edilməyib?
Azərbaycan nefti 70 dollardan satılır
Böyük Britaniyada şəxsi maşınlarda siqaret çəkilməsi qadağan olunur
NYT: "ABŞ Karib dənizindəki nəhəng gəmini Yaxın Şərqə göndərir"
Zəngilanda əkin sahələri istifadəyə veriləcək
"Təmizlənmə yarımçıq qalmamalıdır” - Partiya sədri
Tramp İranı yenə hədələdi: "Mən bunu arzulamıram, lakin..."
Müdafiə naziri: "Putin bizi döyüş meydanında məğlub edə bilməz"
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
ABŞ hərbçiləri geri çəkildi - Suriya ordusu bazaya girdi
"Neftçi" və "Qarabağ" komandalarının oyunu təxirə salınıb
UEFA Millətlər Liqası: Azərbaycan millisinin rəqibləri bəlli olub
Türkiyə kəşfiyyatının rəhbəri Liviyada - Baş nazirlə görüş olub
"Qalatasaray" prezidenti: "İkardi bizim üçün çox dəyərli oyunçudur"
Ərdoğan parlamentdəki davaya qəzəbləndi: "Heç utanmırsınızmı?"
Naxçıvan səhiyyə nazirinin birinci müavini vəzifəsi ləğv edilib
Ordubad şəhəri ICESCO-nun siyahısına salınıb
İsmayıllı rayonunda zəlzələ olub
"Qalatasaray" - "Yuventus" matçının biletləri satışda - Ən baha bilet 1650, ən ucuz isə...
İngiltərə millisinin baş məşqçisi ilə müqavilə uzadıldı
Energetika naziri Macarıstan səfirini qəbul edib