jpg-1773159347.jpg)
ABŞ–Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələ: strateji tərəfdaşlıq, TRIPP və geosiyasi yenidənqurma...
13-02-2026 [13:09]
Fevralın 13-də Avropa İttifaqına yaxın olan “eureporter.co” saytında yayımlanan rəyə görə, ABŞ vitse-prezidentinin Bakıya səfəri Vaşinqton–Bakı xəttində yeni mərhələnin başlandığını göstərir.
Məqalə müəllifi, Milli Məclisin üzvü Pərvanə Vəliyeva “A new chapter in US–Azerbaijan relations: Strategic partnership, connectivity and peace” (ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni bir fəsil: Strateji tərəfdaşlıq, əlaqə və sülh) adlı məqaləsində yazır ki, səfər “Washington’s continued engagement in the South Caucasus and its intention to deepen cooperation with Baku” (Vaşinqtonun Cənubi Qafqazda fəal qalmaq və Bakı ilə əməkdaşlığı dərinləşdirmək niyyətini göstərir.) nümayiş etdirir.
Səfərin əsas nəticəsi ABŞ–Azərbaycan Xartiyasının imzalanmasıdır.
Sənəd üç əsas istiqaməti əhatə edir:
1. Enerji və regional bağlantı, o cümlədən ticarət və tranzit
2. İqtisadi investisiya, xüsusilə süni intellekt və rəqəmsal infrastruktur
3. Təhlükəsizlik əməkdaşlığı, müdafiə və antiterror sahəsi
Bu çərçivə təsadüfi deyil. Bu, əməkdaşlığı taktiki yox, uzunmüddətli institusional səviyyəyə qaldırır.
Məqalədə qeyd olunur ki, iqtisadi əməkdaşlıq səfərin mərkəzində idi. J.D. Vance-in səfərindən əvvəl Prezident İlham Əliyev ABŞ Ticarət Palatasının enerji, nəqliyyat, texnologiya və ərzaq sektorlarını təmsil edən nümayəndə heyətini qəbul edib. Bu detal göstərir ki, proses siyasi jest yox, biznes və kapital axını üzərində qurulub.
Ən strateji hissə isə TRIPP layihəsidir — Trump Route for International Peace and Prosperity.
Məqalədə deyilir ki, layihə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında “unimpeded, multimodal connection” yaradacaq. (məhdudiyyətsiz, multimodal bağlantı)
TRIPP dəmir yolu, avtomobil yolu, boru kəmərləri, elektrik ötürmə xətləri və rəqəmsal infrastrukturu birləşdirərək Cənubi Qafqazı Orta Dəhliz üzərindən Avrasiya tranzit mərkəzinə çevirməyi hədəfləyir. Bu artıq regional layihə deyil. Bu, Avropa–Asiya xəttində alternativ logistika arxitekturasıdır.
İlham Əliyevin sitatı məqalədə xüsusi vurğulanır: region qarşıdurma yox, əməkdaşlıq məkanı olmalıdır. Bu ifadə diplomatik ritorika kimi səslənsə də, real məzmunu daha dərindir. Çünki iqtisadi və nəqliyyat inteqrasiyası təhlükəsizlik arxitekturasını dəyişir.
Məqalənin ümumi mesajı aydındır: ABŞ–Azərbaycan münasibətləri enerji tərəfdaşlığından çıxaraq rəqəmsal transformasiya, süni intellekt və müdafiə koordinasiyasına qədər genişlənir. Bu isə Azərbaycanın geosiyasi mövqeyini təkcə Cənubi Qafqaz daxilində yox, daha geniş Avrasiya kontekstində gücləndirir.
Bu proses postsovet çərçivəsindən çıxışın davamıdır. ABŞ ilə imzalanmış Xartiya Azərbaycanın artıq Moskva mərkəzli platformalardan kənarda yeni strateji arxitektura qurduğunu göstərir.
Sual budur: bu tərəfdaşlıq taktiki balans siyasətidirmi, yoxsa uzunmüddətli geosiyasi istiqamət dəyişikliyi?
Əgər TRIPP tam işlək hala gəlsə və ABŞ investisiyaları rəqəmsal və müdafiə sektorunda sistemli xarakter alsa, onda bu, regionun güc xəritəsini dəyişəcək.
Bir sözlə, söhbət sadəcə səfərdən getmir. Söhbət geosiyasi trayektoriyadan gedir.
Elbəyi Həsənli
MİA.AZ
SON XƏBƏRLƏR
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
ABŞ-ın məşhur nəşri yazır: “İran Pakistan vasitəsiylə Amerika ilə danışıqdan imtina edib” – Daha 3 ölkənin səyləri də nəticə vermir
Türkiyə-Azərbaycan Universitetinin rektoru: "Biz hər bir tələbə üzərində xüsusi həssaslıqla işləyirik" - MÜSAHİBƏ
Nadir şah Əfşardan yadigar qalan "Zindan"... - Deputatın oğlu bu nazirliyin də tenderini qazandı
"Haqqımız, uşaqların alın təri Əliyarın haramı olsun" - “Turan Tovuz”un prezidenti əsəbləşdi (VİDEO)
"Sosial şəbəkələrdə niyə təhqir olunmalıyam? - Elnarə Abdullayeva polisə şikayət edib
İran səmasında Çin istehsalı PUA vuruldu – Rəsmi Tehran iki müsəlman ölkəsindən izahat istədi
Veysəloğlu Şirkətlər Qrupunun dəstəyi ilə Aprel döyüşlərinin 10-cu ildönümünə həsr edilən “Zəfər Yolu” layihəsinin təqdimatı keçirilib - FOTOLAR
Güləş Federasiyasında qalmaqal - iki nəfər istefaya göndərildi
Kəmaləddin Heydərovun oğluna satılan zavodla bağlı 12 milyon manatlıq qalmaqal - Taleh Heydərov şirkət rəhbəri ilə məhkəmədə razılaşıb? (Yenilənib)
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
Əli Nağıyev: "Azərbaycan əleyhinə yönələn kəşfiyyat-pozuculuq və..." - DTX-də tədbir keçirilib (VİDEO)
PREZİDENT BU ŞƏXSLƏRİ TƏLTİF ETDİ - Sərəncam + SİYAHI
Sabahdan yağış güclənəcək - Xəbərdarlıq
Əli Kərimlinin mühafizəçisinə hökm oxundu - Məhkəmə prosesi
GÜLMƏŞƏKƏR - Kəbutər Hakverdinin hekayəsi
Yaşayış sahəsindən istifadə və... - Ali Məhkəmədən əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyatı ilə bağlı MÜHİM İZAHAT
"e-Sosial" tətbiqi fəaliyyətini tam olaraq dayandıracaq
Makron ABŞ və Çinə "sataşdı": “Məqsədimiz iki dominant gücün vəssal dövlətləri olmamaqdır”
Bəs FİF nə oldu, AFFA? - AFFA yığışdı, amma... - Rövşən Nəcəf Mia.az-ın suallarını cavablandırıb
Bəhreyn İranın hücumu ilə bağlı son məlumatı açıqlayıb
DÇ-2026: FİFA 727 milyon dollar mükafat fondu ayırdı
İran ordusu quru əməliyyatına hazırlaşıb: “Gözləyirik, sizə elə dərs verəcəyik ki..." - Amerika əsgərlərinə fəlakət yaşadacağıq”
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
Nazirlikdə dəyişiklik - Media və kommunikasiya şöbəsi ləğv edildi, yeni sektor yaradıldı (Yenilənib)
AFFA hesabat verib - VİDEO (YENİLƏNİB)
"Bu, ədalətdir, bu, insan ləyaqətidir" - Hikmət Hacıyev
Nizami Kino Mərkəzinin binasına zərər vuranlar saxlanıldı - Açıqlama + FOTO (YENİLƏNİB)
İran ABŞ-ın daha bir bazasını vurdu: "Mühəndis və pilotlar..."
BU YOL PULLU OLDU - Əli Əsədov qərar imzaladı, məbləğ müəyyənləşdi
"ASCO Arena" mayda təmirə bağlanacaq - "Yerli futbolçulara keyfiyyətlərini artırmaq üçün yeni imkanlar yaradılmalıdır"
İsrail Livanın cənubunda əməliyyatı genişləndirib
Qurban Qurbanov küsüb?
Tramp İranda növbəti hədəfi açıqladı: “Geri qalanlar…"
Yaxın Şərq: Amerika erası zəifləyir, Türkiyə yüksəlir - Azərbaycan üçün strateji nəticə... (TƏHLİL)
Marneulidə bir həftə əvvəl toyu olan oğlan öldürüldü
ABŞ-ın F-35 qırıcısı vurulub – Iran səmasında