Kürdlərin dövlət qurmaq cəhdi xəyal oldu - Suriyada nə baş verir? (TƏHLİL)
24-01-2026 [15:54]
Suriyada maraqlı proseslər gedir. Belə ki, SDQ/YPG rəhbəri Məzlum Abdi ilə Suriyanın xarici işlər naziri Həsən Şeybani arasında telefon danışığı baş tutub. Söhbətin müsbət məcrada keçdiyi bildirilir. Bir müddətdir mübahisəli qalan məsələlər ətrafında ortaq məxrəcə gəlindiyi deyilir.
Anlaşmaya əsasən, SDQ/YPG bölgələrində qismən muxtar idarəetmə olacaq. SDQ/YPG öz strukturu ilə Suriya ordusuna qoşulacaq. Lakin yalnız üç diviziya saxlanılacaq, digərləri isə ləğv ediləcək. Qruplaşma üzvlərindən biri müdafiə nazirinin müavini təyin ediləcək. Hələlik bu şəxsin kimliyi bəlli deyil, lakin onun Məzlum Abdi olmayacağı bildirilir.
Həsəkə və Qamışlıda idarəetmə kürd administrasiyasında qalacaq. Sərhəd keçid məntəqələri və neft yataqları Dəməşqə təhvil veriləcək. Lakin bu obyektləri kürdlərdən ibarət, Suriya hökumətinin komandanlıq edəcəyi heyət qoruyacaq.
Kürd dili Suriyada İsraildə ərəb dilinin malik olduğu statusa bənzər şəkildə xüsusi regional dil statusu əldə edəcək. Novruz dövlət tərəfindən qeyd edilən milli bayram statusu qazanacaq. Vətəndaşlıqdan məhrum edilmiş kürdlərin vətəndaşlığı bərpa ediləcək. Rəsmi Dəməşq Həsəkəyə öz valisini təyin edəcək.
Razılaşmanın bir çox bəndi üzrə ortaq məxrəcə gəlinsə də, mübahisəli qalan maddələr də mövcuddur. Məhz buna görə hələlik razılaşma nə Dəməşq, nə də SDQ tərəfindən rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib. Məsələn, SDQ hələ də Suriya ordusuna fərdi şəkildə deyil, üç diviziya formasında inteqrasiya etməkdə israrlıdır və bununla da öz strukturunu qoruyub saxlamağa çalışır.
Suriya ordusunun komandanlığı altında fəaliyyət göstərməsini, lakin daxili birliyini və bütövlüyünü qorumaqla üç diviziya şəklində inteqrasiyası da nəzərdə tutur. İlkin razılaşma əldə edilib və buna görə də təşkilatın nəzarəti altında olan ərazilər rəsmi olaraq Suriya dövlətinin tərkib hissəsi kimi qalacaq, lakin kürdlər bu ərazilərin idarə olunmasında söz sahibi olacaqlar. Sərhəd keçid məntəqələri və neft yataqları Dəməşqə təhvil veriləcək, lakin bu sahələrə nəzarət üçün dövlət qurumlarında kürd personalı işə götürüləcək.
Kürdlərin düşündüyündən daha kiçik ərazilərdə nəzarət saxlanılsa, əllərində olan silahlı qüvvələrin kontingenti azaldılsa da, nəticə etibarilə istəklərinə nail olurlar. Əslində, bu maksimalist mövqe arzuolunan nəticəyə çatmaq üçün idi. Yəni istər mədəni hüquqlar, istərsə də yüksək muxtariyyət məsələsində prinsipial mövqe sərgiləməklə, nəticə olaraq razılaşma yolu ilə bunları əldə edirlər.
Yeri gəlmişkən, ABŞ-ın Suriya üzrə xüsusi nümayəndəsi və Türkiyədəki səfiri Tom Barak, həmçinin CENTCOM heyəti SDQ lideri Məzlum Abdi və digər kürd liderlərlə görüşüb. Bu görüş ABŞ-ın Suriyadakı qüvvələrini tamamilə çıxarmaq qərarı fonunda baş verir.
ABŞ necə ki, Əfqanıstanı tərk edərkən silahları Talibana buraxdı, eyni şəkildə Suriyada da bu silahları SDQ/YPG-yə buraxacaq. Yəni əslində ABŞ kürdlərə dəstək verməkdən imtina etmir. Əksinə, bu dəstək davam edəcək.
Nəticə etibarilə kürdlərin Suriyada muxtariyyət əldə etməsi gələcəkdə müstəqilliyə gedən yollarını aça bilər. Üstəlik, bu proses İraqla paralel və koordinasiyalı şəkildə irəliləyir.
Turan Rzayev
MİA.AZ
SON XƏBƏRLƏR
BAKIDA ŞOK OLAY: 5 milyonluq şantaj və alınan 840 min dollar... - Evinə gizli kamera quraşdırılan yüksək vəzifəli şəxs kimdir?
"The Washington Post": "İranın gələcəyi və Azərbaycan faktoru"
FƏZAİL AĞAMALI OĞLUNA İNAD QIZINI PARTİYA SƏDRİ ETDİ - Gizli qurultay və qanunsuz qərarlar etirazı böyütdü
XƏTAİDƏ NÖVBƏTİ YAŞILLIQ ƏRAZİ YOX EDİLİB: üç il əvvəl tikintiyə icazə verilməyən ərazi kimlərə satılacaq? - FOTOLAR
ABŞ bölgəyə qayıtmır, oyunu yenidən qurur - TƏHLİL
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
"Yeni komitə sədri ilahiyyat təhsili olan şəxs olacaq, bu arada Şeyx də yavaş-yavaş unudulur" - Ekspert maraqlı proqnoz verdi
"Bu, artıq bir vicdan məsələsidir" - Elçin Ağamalı yenidən "üsyan bayrağı"nı qaldırdı
Bakıda saxta qaz işçisi tutulub
Məktəblilər nə vaxt tətilə buraxılacaq? - Açıqlama
İran-Azərbaycan sərhədində PUA zərərsizləşdirilib - FOTO
Azərbaycan nefti bahalaşdı - 1.7 dollar
ABŞ-nin vitse-prezidenti Azərbaycana gəlir - Tramp İlham Əliyevə təşəkkür etdi və mühim mesajlar verdi
Ukrayna, Rusiya və ABŞ nümayəndələri BƏƏ-də bir arada - 4 saata yaxın müzakirə aparılıb
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
"Neftçi" "Zirə" ilə bacarmadı
Dövlət Məşğulluq Agentliyində yeni təyinat olub
İspaniya Baş naziri Trampın dəvətini əlinin tərsi ilə geri çevirdi
131 məktəbə direktor təyin olunacaq
"Qalatasaray" 23 yaşlı futbolçunu heyətinə qatır
Rövşən Nəcəf FIFA prezidenti ilə görüşüb - Davosda
"Real" Arda Gülərə 90 milyon avro qiymət qoydu - "Satılsa, "Fənərbağça" 18 milyon qazanacaq"
500 MİLYON DOLLAR SƏRVƏTƏ SAHİB OLAN İLHAM RƏHİMOVUN HEYKƏLİ: niyə qoyuldu? - Maraqlı iddialar + FOTO
Baş İdarə rəisi vəzifədən azad olunub
Kamran Əsədov məhkəmə zalında həbs edildi - Rektor isə qaynını işdən uzaqlaşdırdı (YENİLƏNİB)
DÜNYANIN 20 ƏN GÜCLÜ ORDUSU: Türkiyə 9-cı sıradadır - SİYAHI
Türkiyədə məşhur aktyor və aktrisalar narkoman çıxdı - Test cavabları açıqlandı + SİYAHI
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
"İmişli" - "Araz-Naxçıvan" oyununda qapılara 4 qol vurulub
İran XİN başçısında Zelenskiyə sərt cavab: "Dünya təlxək klounlardan bezdi, utanmadan..."
CHP-li keçmiş bələdyyə sədrinə hökm oxundu - 6 il 3 ay həbs
AFFA liqalarda yeniliklər etməyə hazırlaşır
GENERAL MƏDƏT QULİYEV BOŞANIB - Açıqlama (Yenilənib)
İsrail ordusu 4 gün əvvəl girdiyi rayondan geri çəkilib - "350 evdə axtarış aparılıb"
Röya Ayxanın bir qardaşı da müğənni imiş... - VİDEO
ABŞ Səfirliyi Tramp-Əliyev görüşü haqqında məlumat yaydı
Xalq artistinin qardaşı oğlu müşavir vəzifəsindən azad edildi - Nazir əmr imzaladı (FOTO)
Türkiyə millisinin üzvü: "Yuventus"da xoşbəxtəm"