Türkiyədə ötən gecə yarısı iqtidara qarşı gözlənilməz bəyanat verən 113 admirallarla bağlı həbslər başlayıb.

Mia.az Türkiyə mediasına istinadla xəbər verir ki, “Montrö Boğazları Sazişi” ilə bağlı bəyanata imza atan  14 admiral artıq saxlanılıb. Ankara Prokurorluğunun təqdimatı ilə onlardan 10 nəfəri - Ergun Mengi, Atilla Kezek, Alaettin Sevim, Ramazan Cem Gürdeniz, Nadir Hakan Eraydın, Bülent Olcay, Kadir Sağdıç, Türker Ertürk, Turgay Erdağ ve Ali Sadi Ünsal.barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilib, 4 nəfər isə polis nəzarətinə verilib.

Admirallar zor tətbiq etməklə konstitusiyanı quruluşunu dəyişməkdə ittiham olunurlar.

****

Təqaüddə olan 103 türk admiralın dünən gecə yaydığı sensasiyalı bəyanat Türkiyənin siyasi gündəmində böyük gərginlik yaradıb.

Artıq ölkənin bürokratları və siyasilər bu bəyanatı hərbi çevrilişə cəhd kimi dəyərləndirməyə başlayıblar.

Mia.az Türkiyə mətbuatına istinadla xəbər verir ki, dünən gecə yayılan bəyanatda admirallar 1936-cı ildə İsveçrənin Montrö şəhərində imzalanmış sazişlə bağlı müzakirələrə toxunub, narahatlıqlarını ifadə ediblər.

Həmin bəyanat və ona Türkiyə iqtidarının sərt reaksiyasını təqdim edirik:

"Uca Türk Millətinə, 

Son zamanlarda istər yeni İstanbul kanalı layihəsi, istərsə bəzi beynəlxalq anlaşmların ləğvi konteksində  İsveçrənin Montrö şəhərində imzalanmış Montro sazişin pozulmasının müzakirələrə açılması narahatlıqla qarşılanır.

Türk boğazları dünyanın ən önəmli su yollarından biri olub, tarix boyunca beynəlxalq anlaşmalar əsasında idarə olunub. Bu anlaşmaların sonuncusu və Türkiyənin haqlarını ən yaxşı şəkildə qoruyan Montro sazişi; sadəcə, Türk boğazlarından keçişi düzənləyən saziş deyil, həm də Türkiyəyə İstanbul, Çanaqqala, Mərmərə dənizi və boğazlardakı tam müstəqillik haqlarını geri qazandıran, Lozan Sülh Anlaşmasını tamamlayan böyük bir diplomatiya zəfəridir.

Montro sazişi Qara dənizə sahili olan ölkələrin təhlükəsizliyinin təməl sənədi olub, Qara dənizi sülh dənizinə çevirən sözləşmədir. Montro Türkiyəni hər hansı bir savaşda, o cümlədən döyüşən tərəflərdən birinin yanında hətta istəmədən savaşa girməsini önləyən bir sözləşmədir.

Montro Türkiyənin 2-ci Dünya müharibəsindəndə tərəfsizliyini qorumağa imkan vermişdi. Bu və bənzəri səbəblə Türkiyənin xeyirinə önəmli bir yer tutan Montro sazişinin mübahisə və ya müzakirə mövzusu olmasının, həmçinin, onun masaya gətirilməsinə səbəb ola biləcək hər cür söz və söhbətlərdən uzaq durmağən vacibliyi qənaətindəyik.

Digər tərəfdən; son günlərdə mətbuatda və sosial mediada yer alan qəbuledilməz bəzi görüntülər, xəbər və müzakirələr, ömrünü bu məsələyə sərf etmiş bizlər üçün çox dərin bir üzüntü qaynağı olmuşdu.

TSK (Türk Silahlı Qüvvəıləri) və xüsusi ilə Dəniz Quvvələrimiz son illərdə çox ağır FETÖ hücumu yaşamış və çox dəyərli heyətini xain tələ oyununa qurban vermişdi. Bu oyunlardan çıxarılacaq ən önəmli dərs TSK-nin konstitusiyanın dəyişməz, dəyişdirilməsi təklifedilməz təməl dəyərləriini ciddiliklə davam etdirməsi zərurətidir.

Bu səbəblərlə TSK və Dəniz Quvvələrimizi bu dəyərlərin xaricinə çıxmış, Atatürkün çizdiği çağdaş istiqamətdən uzaqlaşmış göstərmə çabalarını qınayır və bütün varlığımızla buna qarşı çıxırıq. Əksi halda, Türkiyə Cumhuriyyəti tarixdə örnəkləri olan ən təhlükəli olayları yaşama riski və təhdidilə qarşılaşa bilər.

Türk millətinin bağrından çıxan şanlı bir keçmişə sahib Ana və mavi Vətənin qoruyucusu Dəniz Quvvələri komandanlığının şəxsi heyəti Atatürk ilkə və devrimləri doğrultusunda yetişdirməsi vacibdir.

Ölkəmizin hər yerində - dənizdə, quruda, havada,daxili təhlükəsizlik və xarici bölgələrində fədakarca xidmət edən, mavi Vətəninin haqq və mənfəətlərinin qorunması üçün Atatürkün göstərdiyi yolda canla, başla çalışan cəfakeş Türk dənizçilərimizin yanındayıq.

Hörmətlə, 

1. E. Amiral Ergun MENGİ

2. E. Amiral Alaettin SEVİM

3. E. Amiral Nazif ÖZDAĞDEVİREN

4. E. Amiral Işık BİREN

5. E. Amiral Ahmet ŞENOL

6. E. Amiral Hasan HOŞGİT

7. E. Amiral Vedat ERSİN

8. E. Amiral Metin AÇIMUZ

9. E. Amiral Atilla KEZEK

10.E. Amiral Nurhan KAHYAOĞLU

11.E.Amiral Önder ÇELEBİ

12.E.Amiral Metin POYRAZLAR

13.E.Amiral Mücahit ŞİŞLİOĞLU

14.E.Amiral Engin BAYKAL

15.E.Amiral Hüseyin ÇİFTÇİ

16.E.Amiral Atilla KIYAT

17.E.Amiral Vehbi ALPMAN

18.E.Amiral Celal PARLAKOĞLU

19.E.Amiral Mustafa Ekmel ÖZDENGİL

20.E.Amiral Serdar DÜLGER

21.E.Amiral Abdullah METE

22.E.Amiral Ertan DEMİRTAŞ

23.E Amiral Orhun ÖZDEMİR

24.E.Amiral Ersin GÜLER

25.E.Amiral Nadir KINAY

26.E.Amiral Hüseyin HOŞGİT

27.E Amiral İlker GÜVEN

28.E.Amiral Baha EREN

29.E.Amiral Abdullah GAVREMOĞLU

30.E.Amiral Şükrü BOZOĞLU

31.E.Amiral Hakan ERCAN

32.E.Amiral Mesut ÖZEL

33.E.Amiral Taner EZGÜ

34.E.Amiral İbrahim AKIN

35.E.Amiral Ömer AKDAĞLI

36.E.Amiral Mehmet OTUZBİROĞLU

37.E.Amiral Taner BALKIŞ

38.E.Amiral İzzet ARTUNÇ

39.E.Amiral Hakan ERAYDIN

40.E.Amiral Mehmet Ali ÇINAR

41.E.Amiral Deniz DAĞLILAR

42.E.Amiral Yalçın ERTUNA

43.E.Amiral Türker ERTÜRK

44.E.Amiral Aydın CANEL

45.E.Amiral Sami ÖRGÜÇ

46.E.Amiral Yalçın KAVUKÇUOĞLU

47.E.Amiral Nazım ÇUBUKÇU

48.E.Amiral Ahmet AKSOY

49.E.Amiral Can ERENOĞLU

50.E.Amiral Doğan HACİPOĞLU

51.E.Amiral Abdullah AKGÜL

52.E.Amiral Aziz ÖZTÜRK

53.E.Amiral A. Serdar AKINSEL

53.E.Amiral İlker GÜVEN

54.E.Amiral Mustafa İPTEŞ

55.E.Amiral Caner BENER

56.E.Amiral Nejat BERKSUN

57.E.Amiral Kadir SAĞDIÇ

58.E.Amiral Tayfun TANSAN

59.E.Amiral İskender YILDIRIM

60.E.Amiral Ali Yüksel ÖNEL

61.E.Amiral Uğur YİĞİT

62.E.Amiral Mustafa ÖZBEY

63.E.Amiral Cem GÜRDENİZ

64.E.Amiral Bülent BOSTANOĞLU

65.E.Amiral Murat BİLGEL

66.E.Amiral Cengiz ALPÖZÜ

67.E.Amiral Serdar Okan KIRÇİÇEK

68.E.Amiral Tufan MİMİR

69.E.Amiral Turgut TUFAN

70.E.Amiral Turhan ÖZER

71.E.Amiral Alper TEZEREN

72.E.Amiral Mustafa ÜLTANUR

73.E.Amiral Ruhsar SÜMER

74.E.Amiral Cemal ÜREN

75.E.Amiral Gündüz Alp DEMİRUS

76.E.Amiral Deniz CORA

77.E.Amiral Gürkan İNAN

78.E.Amiral Atilla TONGUÇ

79.E.Amiral Mustafa KARASABUN

80.E.Amiral Erol YÜKSEL

81.E.Amiral Özbek GÜRGÜN

82.E.Amiral Bülent OLCAY

83.E.Amiral Nejat GÜLDİKEN

84.E.Amiral Turgay ERDAĞ

85.E.Amiral İsmail TAYLAN

86.E.Amiral Aydın GÜRÜL

87.E.Amiral Raif NALDEMİR

88.E.Amiral Numan ALANSAL

89.E.Amiral Tanzar DİNÇER

90.E.Amiral Erol ADAYENER

91.E.Amiral Haluk Sayın

92.E.Amiral Ferhat FERHANOĞLU

93.E.Amiral Mehmet Ali ÖZGÜVEN

94.E.Amiral Ali Sadi ÜNSAL

95.E.Amiral Doğan DENİZMEN

96.E.Amiral Taner AKKAYA

97.E.Amiral Necati KURT

98.E.Amiral Tayfun URAZ

99.E.Amiral Engin HEPER

100.E. Amiral Hayati Bilgiç

101.E. Amiral Hasan Nihat DOĞAN

102.E. Amiral Ömer Bayram ÇETİN

103.E.Amiral Mithat Kemal ALGÜL

***

Yuxarrda qeyd etdiyimiz kimi, 103 admiralın bu bəyanatı ölkədə ciddi siyasi tələütümlərə yol açıb.

Artıq ölkənin bütün siyasi qüvvələri, o cümlədən iqtidar mənsubları, həmçinin partiya liderlərindən bəyanata reaksiyalar verilib.

Bununla yanaşı, Türkiyə Baş Prokurorluğu bu bəyanatla bağlı araşdırmaya başlayıb.

Türkiyə Prezidentinin köməkçisi Fuat Oktay özünün “Twitter” səhifəsində bildirib ki, dövlət çevrilişinə cəhdi andıran bu cür bəyanatlara görə hər bir halda cavab veriləcək: "Millətimizin iradəsini və Rəcəb Tayyib Ərdoğanın prinsipial mövqeyini həzm edə bilməyən çevriliş həvəskarları demokratik qurumları, seçilənləri və Türk Silahlı Qüvvələrini tənzimləmək cəsarətinə gəliblər. Həddinizi bilin”.

Ərdoanın sözüçüsü İbrahim Qalın isə “Twitter” səhifəsində  yazıb ki, bir qrup hərbçinin çevriliş cəhdləri çağırışları onları gülünc vəziyyətə salıb.

Türkiyə MN də bəyanata çox sərt reaksiya verib. Nazirlik bu bəyanatın demokrayaya zidd olduğunu, ordunun uğurlarına kölgə saldığını, eyni zamanda, şəxsi heyətin ruh düşkünlüyünə səbəb verdiyi bildirib. Əlavə olunub ki, bəanatla bağlı gərəkli araşdırmalar aparılacaq, müvafiq tədbirlə görülcək.. 

Türkiyə XİN başçısı Çavuşoğlu isə "hodri meydan" deyərək, admiralları dolayısı ilə xəyanətdə suçlayıb.

Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Mustafa Şəntop isə vurğulayıb ki, düşüncələri ifadə etməklə dövlət çevrilişinə cəhd üçün çağırışlar başqa məsələlərdir.

Türkiyə Prezident Aparatının İctimaiyyətlə Əlaqələr şöbəsinin müdiri Fəxrəddin Altun isə 15 iyul 2016-cı il dövlət çevrilişi cəhdini xatırladaraq bildirib ki,  15 iyula 103 gün qalmış 103 hərbçinin belə bir mesaj verməsi təsadüf deyil: “Bu torpaqlarda son sözü sevgili millətimiz deyir. Bu millət 15 iyulda çevriliş həvəslilərinə necə dərs verdiyini dosta və düşmənə göstərdi”.

Milliyətçi Hərəkat Partiyasının (MHP) sədri Dövlət Baxçalı bildirib ki, bəyanatda imzası olan admiralların rütbələri əllərindən alınmalı, haqlarında cinayət işi açılmalıdır.

Müxalif CHP-nin lideri Kamal Kılıcdaroğlu da bəyanata sərt reaksiya verib. O, bildirib ki, bu saxta mövzular Türkiyənin gündəmi ola bilməz.

İYİ partiyanın sədri Maral Akşener də bəyanatı pisləyib. O, hərbçiləri siyasətə müdaxiləsini yolverilməz sayıb, bəyanatı isə zəvzəvlik adlandırıb.

Prezident Ərdoğan isə Türkiyə vaxtı ilə sabah saat 15.00-da bəyanatla bağlı toplantı keçirəcək, yekun fikirini açıqlayacaq.

MİA.AZ