"Mal qıtlığını müşahdiə edəcəyik, manatın dəyəri..." - Koronavirus Azərbaycan iqtisadiyyatına necə təsir edə bilər?
İQTİSADİYYAT
25.02.2020, 21:35
"Dünyada Çin mallarının idxalına məhdudiyyət qoyulması Azərbaycana, eləcə də digər ölkələrin iqtisadiyyatına təsirsiz ötüşməyəcək. Hətta indidən bu fəsadlar hiss olunmağa başlayıb".
Mia.az xəbər verir ki, bunu Modern.az-a iqtisadçı Samir Əliyev dünyanı cənginə alan koronavirusun iqtisadiyyata təsirlərindən danışarkən bildirib.
S.Əliyev qeyd edib ki, Çin Azərbaycanın əsas xarici iqtisadi tərfdaşlarından biridir:
"İdxalda Rusiya və Türkiyə əsas yerləri tutsa da, son məlumatlara əsasən Çinin burada payı 11 faizdir. Yəni Azərbaycana gələn 100 manatlıq malın 11 manatı Çinin payına düşür. Buradan geyim mallarından tutmuş, elektrotexnikaya qədər hər şey idxal edilir. Bizim "Binə", Sədərək" kimi iri ticarət mərkəzlərimiz, eləcə də şəhərin müxtəlif yerlərindəki "Mall"larda daha çox Çidən gətirilən mallar-başdan ayağa qədər geyimlər, kosmetika məhsulları və s. üstünlük təşkil edir. Ona görə də Çinlə ticarət əlaqələrinin məhdudlaşdırılmasının təsirini təbii olaraq hiss edəcəyik".
İqtisadçı Çində baş verən proseslərin Azərbaycana təsirlərini iki istiqamətdə-birbaşa və dolayı olaraq dəyərləndirib:
"Birbaşa təsiri odur ki, virusa görə Çindən gətirilən mallara ya qadağa qoyulub, ya da məhdudlaşdırılıb. Bu o deməkdir ki, çin malları idxalda üstünlük təşkil etdiyindən, avtomatik olaraq mal qıtlığına və qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Dolayı təsiri özü də iki istiqamtədə baş verir. Virusun təsir müddətindən asılı olaraq neft qiymətlərində enmələr müşahidə ediləcək. Çin faktiki olaraq ən çox neft idxal edən ölkədir. Təkcə ötən ilin yanvar ayı ilə müqayisədə bu il Çinin pərakəndə avtomobil satışında 92 faiz azalma qeydə alınıb. Bu isə yalnız bir nümunədir. Çində bütün sahələr üzrə ən çox idxalçı dövlətdir. Burada vəziyyət pisləşdikcə, bütün ölkələrə təsiri müşahidə ediləcək".
Onun sözlərinə görə, proses uzanarsa, manatın devalvasiyası da qaçılmaz olacaq:
"Neft qiymətlərinin kəskin bahalaşmasının acı nəticələrini hələ 2015-ci ildə yaşadıq. Dolayı yolun ikinci təsiri isə vacib idxalçı ölkələr Rusiya və Türkiyədən gözlənilir. Təsəvvür edin ki, Rusiya və Türkiyə Çinlə əlaqələri dayandırıb, sərhədləri bağlayıb. Türkiynin özündə istehsal olunan malların çoxunun da xammalı Çindən alınır. Çinlə əlaqələrimiz tam dayandırılarsa, Türkiyə bazarı Azərbaycanı tam təmin edəcək gücdə deyil. Çinlə əlaqələr məhdudlaşdırıldığından Türkiyənin özündə də qıtlıq yaranacaq, tələbat artacaq.
Avtomatik olaraq, Çini Türkiyə, Pakistan, Hindistan kimi ölkələr əvəz etməyə başlayacaq. Bu o deməkdir ki, həm Rusiya, həm də Türkiyədə mal qıtlığı yarana bilər, həm də bahalaşma ola bilər.
2015-ci ildə neft ucuzlaşdı, bu da manatı ucuzlaşdırdı. İndi isə ikibaşlı təsir gözlənilir. Hazırda milli valyutanın məzınnəsi dəyişməsə belə, mal qıtlığını müşahdiə edəcəyik. Üstəgəl, neftin qiyməti də ensə, bu, manatın devalvasiyasına gətirib çıxaracaq. İranla sərhədlərin bağlanması sərhədyanı rayonlarda sosial vəziyyəti pisləşdirə bilər".
Ekspert Çinin "fevralın sonuna kimi virusu lokallaşdırmağa çalışacağıq" xəbərlərinə inamın az olduğunu deyib:
"Bunu Amerika, Avropa desəydi, inanmaq olardı. Amma Çin qapalı ölkədir. Məlumatlar maksimum dərəcədə gizli saxlanılır, hətta rəqəmlərin üzərində oynayırlar. Amma proses uzanar və bir neçə ay çəkərsə, çox böyük neqativ fəsadlara səbəb ola bilər. Ondan götürək ki, hazıra bu virusun təhlükəsi bütün ölkələrdə hiss edilir. Təkcə Rusiya sərhədləri bağladığına görə gün ərzində 1milyard dollar itirir. Ayrı-ayrı ölkələrdən virusun yayılması xəbərlərinin gəlməsi bazarı təzyiq altında saxlayır".
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
Hüseynəli xanı Əfşar kimi təqdim etdilər - İran səfirliyinin kobud səhvi + VİDEO, FOTOLAR
Bugün, 22:17 MƏDƏNİYYƏT
-
Yeni icra başçısı birinci müavinini vəzifədən çıxardı - FOTO
Bugün, 20:45 CƏMİYYƏT
-
ABŞ İsrailə yardımı dayandırdı, İrana isə... - "Məqsədim çox insanı öldürmək deyil, amma məcbur olsaq, bunu etməli olacağıq"
Bugün, 19:00 GÜNDƏM
-
Novxanıdakı “milyonluq saray”ın sahibi həbs edildi - Şok iddia ilə (YENİLƏNİB)
Bugün, 18:57 KRİMİNAL
-
İsraildən qalxan təyyarədə "bomba" anonsu qorxu saçdı
Bugün, 18:08 DÜNYA
-
ABŞ və İran yeni təklifləri dəyərləndirir - Qətərdən mühüm açıqlama
Bugün, 18:01 DÜNYA
-
İran ABŞ-ın iki dronunu vurub
Bugün, 17:57 DÜNYA
-
Ramiz Mehdiyevin qızı: "Atama dedim ki, bu vərəqi cır, at..." - "Həyat yoldaşım da yazılanlarla tanış olduqdan sonra..."
Bugün, 17:44 SİYASƏT
-
İlham Əliyev Bolqarıstanın yeni prezidentini təbrik edib
Bugün, 17:41 GÜNDƏM
-
İRAN NÜVƏ TƏHDİDİNƏ TƏHDİDLƏ CAVAB VERDİ: "Əlimiz bağlı deyil, qalmayacaq, heç kim də belə duracağımızı gözləməsin!"
Bugün, 17:39 GÜNDƏM
-
"Azercell"in "Oflayn Qadınlar" layihəsi iki beynəlxalq festivalda beş mükafat qazanıb
Bugün, 17:25 CƏMİYYƏT
-
15300 manata "Hyundai ix-35", 9200 manata "Ford Transit"... - 67 maşın hərracda satıldı
Bugün, 17:16 İQTİSADİYYAT
-
DTX-dən xaricdə əməliyyat: separatçılıq və "terrora çağırış"la axtarışda olan Fetiyev ölkəyə gətirildi
Bugün, 17:05 GÜNDƏM
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Bugün, 17:00 İQTİSADİYYAT
-
Əli Əsədov daha bir qərar imzalayıb
Bugün, 16:38 GÜNDƏM
-
RƏİSLƏR, İCRA BAŞÇISI, REKTOR... - Əli Əsədov bu şəxslərə hava limanında "yaşıl işıq" yandırdı
Bugün, 16:25 GÜNDƏM
-
PREZİDENT BU AGENTLİYƏ SƏDR TƏYİN ETDİ: Əsasnamə və struktur təsdiqləndi
Bugün, 16:13 GÜNDƏM
-
Əli Kərimli ilə müavini məhkəmədə: anket məlumatları dəqiqləşdi və...
Bugün, 15:36 SİYASƏT
-
Buxarest şəhərində 8 Noyabr - Zəfər Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib - FOTOLAR
Bugün, 15:27 SİYASƏT
-
Kremldən TDT-yə qatılma çağırşına reaksiya: "Məntiqlidir"
Bugün, 15:18 GÜNDƏM
-
AzTV-də dəyişiklik - Sosial Media və İctimaiyyətlə Əlaqələr şöbəsinin rəisi vəzifədən ayrıldı
Bugün, 15:07 PRESS
-
Canlı yayımda söyüş söyən tiktoker yenidən həbs edildi
Bugün, 14:59 KRİMİNAL
-
Futbol dünyası yasda! - Futbolçu qapıçı ilə toqquşduqdan sonra öldü + FOTOLAR
Bugün, 14:42 İDMAN
-
Tramp və Putin gəlir - Çində təhlükəsizlik ən üst səviyyəyə çıxarıldı, hətta restoran və qəssabxanalardakı bıçaqlar da zəncirlənib
Bugün, 14:36 DÜNYA
-
FƏLƏSTİN–KİPR GÖRÜŞÜ: HUMANİTAR DİPLOMATİYADAN REGİONAL SİYASİ MARAQLARA DOĞRU... - TƏHLİL
Bugün, 14:24 SİYASƏT
-
"WhatsApp"da saxta kampaniyalarla bağlı xəbərdarlıq: 100 manat məbləğində pul mükafatı...
Bugün, 14:08 CƏMİYYƏT
-
Deputat: "Bəs onda kəndlərdə və aqroparklarda işə götürülən şəxslərlə bağlı ehtiyac haradan yaranır?"
Bugün, 14:02 İQTİSADİYYAT
-
Deputat parlamentdə: "Mütəxəssis adı altında ölkəmizə gələn şəxslərin fəaliyyəti ciddi yoxlanılmalıdır"
Bugün, 13:45 SİYASƏT
-
"Elektron ticarət haqqında" qanun dəyişir
Bugün, 13:14 İQTİSADİYYAT
-
Meydan TV-nin hǝbsdǝ olan ǝmǝkdaşları bəyanat yayıb
Bugün, 12:55 PRESS
-
Azərbaycanla Özbəkistan arasında imzalanmış sazişlər ratifikasiya olunub
Bugün, 12:53 SİYASƏT
-
AFFA bu klubları cəzalandırdı
Bugün, 12:53 İDMAN
-
OKTYABRIN “ULDUZ”U – XAQANI ŞIRVANI -900
Bugün, 12:46 PRESS
-
"Call Center"lər vasitəsilə kiberdələduzluq - Azərbaycan polisi Ukraynada müdhiş əməliyyata imza atdı + VİDEO, FOTO
Bugün, 12:31 KRİMİNAL