Dünya geridönməz su problemiylə üz-üzə: bir paytaxt susuz qalacaq, digəri isə sürətlə çökür... - BMT həyəcan təbili çaldı, çıxış yolu göstərdi
21-01-2026 [11:34]
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) dünyanın artıq geridönməz nəticələrə malik "qlobal su iflası" təhlükəsiylə üzləşdiyini açıqlayıb.
Mia.az xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, bu barədə qurum hesabat yayıb.
Hesabatda dünyanın müxtəlif bölgələrinin ciddi su problemləri ilə mübarizə apardığı faktlarla göstərilib: "Məsələn, Əfqanıstanın paytaxtı Kabil tamamilə susuz qalacağı gözlənilən paytaxtlardan birincisi olacaq. Və ya Meksikanın paytaxtı Mexiko şəhəri altındakı nəhəng su qatının həddindən artıq pompalanması səbəbindən ildə təxminən 50 santimetr batır..."
Hesabatda ABŞ-ın cənub-qərbində ştatlarların da ciddi quraqlıq təhlükəsiylə qarşılaşdığı qeyd edilib. Bildirilib ki, bölgədəki Kolorado çayı azalan tələb olunan suyu artıq ünvanlarına çatdıra bilmir: "Qlobal vəziyyət o qədər ağırdır ki, su böhranı və ya "su stressi" kimi terminlər problemin miqyasını təsvir etmək üçün kifayət deyil. Bunu qeyri-ciddiyə saymaq olmaz. Əgər dünya və bir çox ölkələr bunu müvəqqəti problem olduğuu düşünürsə, və ya bir ümddət sonra hər şeyin qaydaya düşəcəyini zənn edirsə, tamamilə yanılır".
Hesabatda BMT-yə bağlı olan Su, Ətraf Mühit və Sağlamlıq İnstitutunun direktoru və hesabatın müəllifi Kaveh Madani bildirib ki, su iflası vəziyyətində mövcud şəraitdə ən doğru qənaətə keçilməli və bir çox əlavə tədbirlərə əl atlmalıdır: "Bunlar vacibdir, lakin eyni zamanda əvvəlkindən daha məhdud olan yeni bir reallığa uyğunlaşmaq lazımdır. Su iflası anlayışı belə işləyir: təbiət yağış və qar şəklində təmin edir; lakin dünya aldığından daha çox istehlak edir. Çaylardan, göllərdən və yeraltı su hövzələrindən gələn su bərpa olunduqdan daha sürətli istehlak olunur və bu da dünyanı tükənən "borc"a salır. İqlim dəyişikliyinin yaratdığı istilik və quraqlıq mövcud suyun azaldılması ilə problemi daha da artırır. Deyə bilərə ki, 1990-cı ildən bəri planetin əsas göllərinin 50 faizindən çoxu su itirib. Əsas yeraltı su mənbələrinin 70 faizi uzunmüddətli azalma mərhələsindədir. Son 50 ildə Avropa Birliyi ölçüsündə bataqlıqlar yoxa çıxıb. Buzlaqlar 1970-ci ildən bəri 30 faiz kiçilib. Bu vəziyyətin humanitar nəticələri də ağırdır; təxminən 4 milyard insan hər il ən azı bir ay su çatışmazlığı ilə üzləşir".
Hesabatda fövqəladə hallara yönəlmiş düşüncədən uzunmüddətli strategiyalara keçid tələb olunur:
"1.Qlobal su istehlakına ən böyük töhfə verən kənd təsərrüfatında məhsul istehsalının dəyişdirilməsi və səmərəli suvarmaya keçid:
2. Süni intellekt və məsafədən zondlama metodlarından istifadə edərək suyun monitorinqinin təkmilləşdirilməsi;
3. Çirklənmənin azaldılması və yeraltı suların və bataqlıqların qorunması;
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, su siyasi fərqləri aşaraq "parçalanmış dünyada körpü" rolunu oynaya bilər".
F.ƏHMƏD
MİA.AZ
jpg-1583250709.jpg)
SON XƏBƏRLƏR
Dərnəgüldə obyekt yanır - Açıqlamalar (YENİLƏNİR)
Ərdoğan partiya sədri ilə görüşəcək
Azərbaycanın Sülh Şurasına təsisçi üzv olmasında - ÜÇ MÜHİM MƏQAM
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
Tramp və İlham Əliyev bir-birlərinə məktub göndərib - MƏTN
Çempionlar Liqası: “Qarabağ”ın oyununa 26 mindən çox bilet satılıb
"SOCAR Türkiyə" daha bir əməkdaşlıq sazişi imzalayıb - Açıqlamalar
Səfər Əbiyev jurnalistə hirsləndi: "Ay kişi, nə istəyirsən?"
Bakıda quldurluq və oğurluq edən şəxslər saxlanılıblar - VİDEO
Dünya geridönməz su problemiylə üz-üzə: bir paytaxt susuz qalacaq, digəri isə sürətlə çökür... - BMT həyəcan təbili çaldı, çıxış yolu göstərdi
Departament rəhbəri vəzifədən azad olunub
"Evimdə də çətirim olmayıb və hazırda da yoxdur" - İsa Həbibbəyli
Hərbi xidmətdən möhlət hüququ verilən şəxslərin ölkədən çıxışına qadağa qoyula bilər - Dövlət Xidmətindən elə açıqlama verildi ki...
Azərbaycan Dəmir Yolları stansiyalarının plarformalarında təhlükəli vəziyyət yaranıb
Türkiyə-ABŞ-Suriya üçbucağında PKK-nın taleyi - TƏHLİL
Bölgələrə qar yağır - SİYAHI
İlham Əliyev "Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı" ilə bağlı nümayəndə heyətini qəbul edib
Azərbaycan nefti 70 dollara dollara satılır
Türkiyədə daha 9 kriminal dəstə üzvüləri həbs olunub - Açıqlama
Azərbaycan Trampın Sülh Şurasına üzvlüklə bağlı dəvətini qəbul edib - Rəsmi Bakı təsdiqlədi
ABŞ PREZİDENTİ ŞƏXSİNƏ SUİ-QƏSD EHTİMALINDAN DANIŞDI: "Belə bir hal olarsa, İranı xəritədən siləcəyik"
ABŞ daha bir neft tankerinə "əl qoydu"
Baş nazirin qatilinə ömürlük həbs cəzası kəsildi
Bakıda daha bir nəfər dəm qazından ölüb
Ağsuda zəlzələ olub
Tramp Türkiyəni Qəzza Sülh Şurasına dəvət edib: "Ərdoğanla çox məhsuldar telefon danışığımız oldu"
XANKƏNDİ ŞƏHƏRİNƏ İLK KÖÇ OLDU
İlham Əliyev Davosda "Azərbaycan rəhbərliyi ilə səhər yeməyi"ndə: "Sizin liderliyinizdən ilham alırıq və..."
Tramp: "YPG-nin sərbəst buraxdığı avropalı İŞİD-lər tutulub"
ABŞ kürd silahlılarına niyə arxa çevirdi? - "Dəməşq İŞİD-ə qarşı mübarizədə daha istəklidir"
Suriya hökuməti və SDQ yenidən anlaşdı - Haseke ilə bağlı
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Prezident Qətərin Baş naziri ilə görüşüb - Nələr müzakirə olunub?
Əməkdar jurnalist vəfat edib
Prezident Davosda panel iclasında: "Danmırıq ki, müstəqil ölkə olaraq bu vəziyyətdən zövq alırıq” (Yenilənib)
Hamlet İsaxanlının qızı prorektor təyin edilib
Tahir Kərimli dələduzluqda ittiham olunan qardaşından danışdı
XİDMƏTİ MAŞIN VƏ ƏRİZƏ ALINIB, ANCAQ... - İcra başçısının köməkçisi elə addım atdı ki... (FOTOLAR)
"Fikirləşmirəm ki, “Ayntraxt”ın düşərgəsində hansısa problem var" - Qurban Qurbanov