Ölümsüzlük ideologiyası və yeni elitizm...
16-01-2026 [14:47]
Müasir texnoloji diskursda ölümsüzlük artıq mifologiya və ya dini anlayış kimi deyil, texniki problem kimi təqdim olunur. Bu yanaşmanın ən məşhur simalarından biri Elon Muskdır. Onun "insanları ölümsüz etmək üçün onlara yüklənmiş proqramı dəyişdirmək lazımdır" fikri sadəcə futuristik bir metafora deyil. Bu fikir tamamilə yeni bir ideologiyanın qısa ifadəsidir.
Bu ideologiyanın mərkəzində bir iddia dayanır: insan təbiət deyil, konfiqurasiyadır.
Texnologiya elitləri insanları bioloji aparat, neyron şəbəkələri və davranış modelləri kimi oxuyurlar. Bu baxışda ölüm qaçılmaz bir sonluq deyil, əksinə dizayn qüsurudur. Yaşlanma təbii bir proses deyil, dəyişdirilə bilən bir koddur. Təhlükəli dönüş buradan başlayır. Çünki biologiyada ölüm günah deyil, bir funksiyadır. Ölümdə heç bir fərq yoxdur, bədəni qoruyan mexanizmdir. Onu ləğv etmək yalnız insan ömrünü uzatmaq demək deyil, insan anlayışının mahiyyətini dəyişdirmək deməkdir.
Tarix boyu ölməzlik ideyası hamı üçün deyil, seçilmişlər üçün nəzərdə tutulub. Dünən şəhər, din və mif idi, bu gün isə laboratoriya, çip və alqoritmdir. Texnologiya ölməzliyi də eyni məntiq üzərində qurulub. Bu, bahalıdır, bahalıdır və infrastrukturla əlaqəli informasiya inhisarını tələb edir. Bu, qaçılmaz olaraq iki uğur sinfi yaradır: ölümü dəf edə bilənlər və ölümü yaşamalı olanlar.
Ölümsüzlük ideoloqları iddia edirlər ki, insanlar və şüur kopyalana bilər. Lakin əsas sual cavabsız qalır. Şüur informasiya cəmiyyətidir, yoxsa yaşanan təcrübələr toplusudur? Bir qəribi qovmaq mümkündür. Bu, davranışı modelləşdirməkdir. Lakin ağrını, qorxunu və peşmançılığı kopyalamaq mümkün deyil. Kopyalanan "mən" bloklanmayacaq. O, mənim simulyakrumumdur. Bu, ölməzlik deyil, ədədi kölgədir.
Yeni elitizm klassik elitizmdən fərqlidir. İlk dövrlərdə elita torpaq, silah və kapital üzərində qurulurdu. Bu gün o, informasiyanın öyrənilməsinə, texnologiyanın yaranmasına və insan biologiyasını dəyişdirmək imkanına əsaslanır. Bu, sadəcə sosial fərq deyil. Bu, ontoloji fərqdir. Bir qrup insan ölümlü olaraq qalır, digəri isə bərpa olunan varlıq statusu qazanır. Buna görə də, birlik anlayışı qurulmur və mənasızlaşır.
Ölüm sadəcə son deyil. O, məsuliyyət yaradır, mənanı gücləndirir və vaxtı dəyərli edir. Ölümsüz insan üçün heç bir problem yoxdur. Seçim yoxdursa, seçim də yoxdur. Seçim yoxdursa, məkan aşınır. Sonsuz zaman qarşısında həm vicdan, həm də risk daha ucuzlaşır. Bu səbəbdən, ölümün ləğvi insanı gücləndirmir, onu etik cəhalətdən zəiflədir.
Nəticədə, ölümsüzlük ideologiyası insanı sağaltmağı vəd edir, amma əslində onu dəyişdirməyi planlaşdırır. Bu dəyişiklik bütün uğurlu insanlar üçün deyil, texnologiyaya sahib olan azsaylı insanlar üçün nəzərdə tutulub. Məsələ həyatın uzunluğunda deyil. Sual budur ki, ölümlə kim məşğul ola bilər?
Əgər seçilmişlər üçün ölümsüzlük mümkün olarsa, bu, artıq mənəvi nailiyyət deyil, yeni elitizmin təzahürü olacaq. Və o dünyada insan ölümdən azad ola bilər, amma insanlıqdan yox.
Elbəyi Hasenli. Surix
Mia.az
SON XƏBƏRLƏR
Putin mayın sonunda Qazaxıstana dövlət səfəri edəcək
Okan Buruk: "Bizi çətin matç gözləyir"
Bertuğ Yıldırım əməliyyat olunub
Vuçiç: İlham Əliyevin Serbiyaya səfəri xalqlarımız üçün yeni əməkdaşlıq və rifah imkanları açır
"Mançester Siti" Morqan Qibbs- Uaytı heyətinə qatmaq istəyir
Okan Buruk "Yuventus"a qarşı start heyəti müəyyənləşdirir
Prezident İlham Əliyevin Serbiyaya səfəri başa çatıb
TƏBİB sədri Vüqar Qurbanov vəzifəsindən azad edildi
"Amedspor" baş məşqçi Sinan Kaloğlu ilə yollarını ayırdı
Bakıda binada yanğın olub, sakinlər təxliyə edilib
""Bank Respublika"dan uzaq durun!" - Müştəri problemlə üzləşib
Taliban tərəfini seçdi: "Əgər ABŞ İrana hücum etsə...."
Vüqar Məmmədovun şikayətinə "yox" deyildi
İcra başçısı köməkçisi ilə baş memarı vəzifədən azad etdi
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
Nazirlik YAP-dan ofis icarəyə götürüb
"Təhsil haqqında" qanuna yenə dəyişiklik olunacaq
Ruben Vardanyanın məhkəməsi: nə vaxt keçiriləcək? - AÇIQLAMA
QARABAĞA BU ƏRAZİLƏRƏ NÖVBƏTİ KÖÇ OLDU
"Elə bіlіrsіnіz kі, böуük mağazalar düz işləyir?" - iPONE telefonlarının saxtası bazara dolub? (FOTO)
Pul nişanlarının dəyişdirilməsi, yubiley və xatirə pul nişanlarının satışı... - Mərkəzi Bank qərar verdi
Onlar imtahan verəcək
PAKİSTAN BU ÖLKƏYƏ NÜVƏ SİLAHI VERİB? - İran kəşfiyyatı elə iddia irəli sürdü ki...
İlham Əliyev Litva prezidentinə məktub ünvanlayıb - MƏTN
XARİCDƏ TƏHSİL PROQRAMI: şərtlər açıqlandı - DETALLAR
Tel-Əvivdə və Qüdsdə Azərbaycan-İsrail kinematoqrafçılarını birgə filmi təqdim olundu - FOTOLAR
Qazaxıstanda yeni konstitusiya: 11 fəsil və 95 maddədən ibarət ali qanun... - 40 yaşa qədər heç kim prezident ola bilməz!
Qocaman YAP-çı: "Bilmək lazımdır ki, hansı həddə kimi bu qudurub”
Tələbələr dəm qazından zəhərlənib
Sergen Yalçın: "O, yavaş-yavaş komandaya sahib çıxmağa başlayıb"
Astarada iki nəfər 64 kiloqram narkotiklə saxlanılıb
Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb
Rusiya Ukraynada daha 12 qəsəbəni işğal edib: "Bu, 200 km-dən çox torpaq deməkdir..."
Hikmət Hacıyev video paylaşdı: "Belqrad bu gecə"
İsrail Livan-Suriya sərhədinə zərbə endirib - Ölənlər var
NATO ölkəsi ABŞ-a meydan oxudu - "Bunu ilk dəfə söyləyirəm: iPhone kimi, F-35-lərin də proqram təminatını sındırarıq"
Türkiyədə futbolçu və məşqçilər əlbəyaxa davaya girdi: bir futbolçu xəstəxanalıq oldu
ƏDƏBİ ELİTANIN İFLASI və ya tarixi imtahandan sinifdə qalanlar...