NATO-nun Baş katibi: “Ankara sammitini səbirsizliklə gözləyirəm”

$Prezident İlham Əliyev: \"Biz bu dəhşətli hadisədən son dərəcə hiddətlənir və...\"$

Prezident İlham Əliyev: "Biz bu dəhşətli hadisədən son dərəcə hiddətlənir və..."

$Türkiyə yeni komando birlikləri yaradır: \"Daha çevik, daha sürətli...\"$

Türkiyə yeni komando birlikləri yaradır: "Daha çevik, daha sürətli..."

Müslüm Cabbarzadə nazir müavini təyin olunub - Sərəncam

Onlara vəzifələr verildi - Agentlikdə yeni təyinatlar + FOTO

$Deputata \"Şöhrət\" ordeni verildi - Sərəncam$

Deputata "Şöhrət" ordeni verildi - Sərəncam

$Şahin Mustafayev: \"Biz Rusiya ilə münasibətlərdə bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq prinsiplərinə sadiqik\"$

Şahin Mustafayev: "Biz Rusiya ilə münasibətlərdə bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq prinsiplərinə sadiqik"

May ayında neçə gün iş olmayacaq?

Xaricdə oxuyan 255 nəfərin diplomu tanınmadı

Departament direktoru telekanal rəhbəri oldu - Teymur Əsgərzadə getdi, Əlibaba Əliyev gəldi

$\"Space TV”-də böhran: rəhbər getdi, indisə... - 3 milyonluq borc və...$

"Space TV”-də böhran: rəhbər getdi, indisə... - 3 milyonluq borc və...

Nərimanovda ağaclar kütləvi şəkildə məhv edilib

Bakı ilə İrəvanın son razılaşmasına sözardı: kim udur, kim uduzur? - Elbəyi Həsənli yazır

YAZARLAR

08.08.2024, 15:59

Elbəyi HƏSƏNLİ

***

Bakı və İrəvan Naxçıvanı birləşdirən marşrut da daxil olmaqla nəqliyyat kommunikasiyalarına dair maddənin sülh müqaviləsindən çıxarılması barədə razılığa gəlib.

Bu, o deməkdir ki, Zəngəzur dəhlizi açılacaq, ancaq o dəhlizə Rusiya, Rusiya üzərindən isə İran nəzarət etməyəcək. Bəs bu dəhliz kimin nəzarətində olacaq? ABŞ-ın.

Bu, yaxşıdırmı, yoxsa pisdir? Yaxşı tərəfləri də var, pis tərəfləri də.

Yaxşı tərəfi odur ki, Rusiya və İran oyundan kənar vəziyyətdə qalır. Pis tərəfi isə odur ki, Zəngəzur dəhlizinə Azərbaycan və Türkiyə yox, Amerika başda olmaqla Qərb nəzarət edəcək. Qərbin Zəngəzur dəhlizinə nəzarət etməsi isə Ermənistanın suverenliyinə beynəlxalq qarantı kimi də dəyərləndirilə bilər...

Bir önəmli məqam: İranla Azərbaycan arasında razılaşma var ki, Zəngəzur dəhlizinə paralel kommunikasiya xətti (Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirmək üçün) İran ərazisindən keçəcək. Qərb bunun qəti əleyhinədir. ABŞ bu razılaşmanı sifırlamaq üçün Azərbaycana ciddi təzyiq göstərib. Yəni Qərb Zəngəzura paralel xəttin İrandan keçməsini qətiyyən istəmir. Çünki Qərb o xəttə nəzarət edə bilməyəcək. Qərb üçün önəmli olan Zəngəzur dəhlizinə nəzarət mexanizmi əldə etməkdir. Ona görə də Qərb Ermənistan variantına üstünlük verir...

Bu yaxınlarda bu məsələ ilə bağlı Qərb mediasına açıqlama verən analitik Sergey Melkonyan demişdi ki, əvvəlcə hansısa beynəlxalq özəl şirkət Zəngəzur dəhlizinə nəzarət edəcək. Ermənistanla Azərbaycan arasında bəzi ilkin razılaşmalar var. Sonra dəhlizə birgə (Ermənistan + Azərbaycan) nəzarət həyata keçiriləcək...

Qərb analitikləri deyir ki, Zəngəzur dəhlizi həm də Orta Asiyadakı türk dövlətlərinin Rusiya və Çindən kənar bir marşrutla dünya bazarına çıxışına təminat verə bilər. Yəni Zəngəzur məsələsi Türk Dünyasının Rusiya və Çindən asılılığını ciddi şəkildə zəiflədə bilər...

Mənim baxışıma görə, kommunikasiya xətlərinin açılması məsələsinin sülh müqaviləsindən çıxarılması o deməkdir ki, bu məsələ ilə bağlı tərəflər arasında ciddi anlaşma var. O da şübhəsizdir ki, Türkiyə də bu işin içindədir. Son günlərdə Türkiyə-Ermənistan münasibətlərində nəzərə çarpan istiləşmə məhz bu amildən qaynaqlanır. Yəni Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı qeyri-rəsmi razılaşma var. Sadəcə Rusiya və İranın bu məsələyə görə tərəflərə təzyiqini azaltmaq üçün belə bir siyasi gedişə əl atıblar. O da aydındır ki, bu anlaşmanın qarantoru Qərbdir...

Ermənistan konstitusiyası isə dəyişdiriləcək. 2, uzağı 3 aya bu məsələ öz həllini tapmalıdır.

Bir məqamı da deyim. Vəziyyət belədir ki, Azərbaycan həm Nikol Paşinyanı qorumalıdır, həm də öz maraqlarını həyata keçirməlidir. Bu isə son dərəcə mürəkkəb məsələdir...

Allah xeyir versin. Yaxşı sövdələşmədir...

MİA.AZ