00:00 13 sentyabr 2026

Yeni Kaledoniya Fransanı silkələyir - Dünya susur, Bakı isə... (TƏHLİL)

Yeni Kaledoniya Fransanı silkələyir - Dünya susur, Bakı isə... (TƏHLİL)

SİYASƏT

16.05.2024, 17:49

Yeni Kaledoniyanın yerli xalqı olan kanaklar Fransa zülmünə, müstəmləkə siyasətinə qarşı ayağa qalxıb. Belə ki, adada bir müddətdir davam edən etiraz aksiyaları son günlər şiddətli toqquşmalara çevrilib. Kanak xalqına ikili standartlar tədbiq edən, assimilyasiya siyasəti yeridən Paris “xalqların öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu” açıq şəkildə pozur.

Mövcud iğtişaşlar fonunda üç nəfər ölüb, yüzlərlə yaralı, eyni zamanda, həbs olunanlar var. Fransa isə gərginliyi azaltmaq yerinə adada şiddəti, aqressiyanı artıracaq addımlar atır. Toqquşmalar zamanı hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları etirazçılara qarşı zor tətbiq edib. Polis nümayişçiləri gözyaşardıcı qazla dağıtmağa çalışıb, hətta odlu silahdan atəş açıb.

Hadisələrlə bağlı Yeni Kaledoniyaya təxminən 1800 polis və jandarm göndərilib. Bundan başqa, adada 10 günlük fövqəladə vəziyyət elan edilib. Parisin ən radikal tədbiri isə sosial şəbəkələrlə bağlıdır. Belə ki, Yeni Kaledoniyada TikTok qadağan edilib, Yutub, Feysbuk, X, İnstaqramdan istifadə isə məhdudlaşdırılıb.

Yeni Kaledoniyada yarıtmaz, qeyri-insani assimilyasiya siyasəti yeridən Fransa baş verən hadisələr fonunda Azərbaycanı ittiham edib. Fransanın daxili işlər naziri Jerar Darmanin Bakını Yeni Kaledoniyadakı iğtişaşlara “müdaxilə etməkdə” ittiham edib.

J.Darmaninin Yeni Kaledoniyadakı hadisələrlə bağlı Azərbaycana qarşı səsləndirdiyi ittihamlar gülünc və absurddur. Əvvəla, rəsmi Bakı heç bir ölkənin daxili işinə qarışmır. Fransadan fərqli olaraq Azərbaycan bu ölkənin ərazi bütövlüyünə hörmət edir. Halbuki Paris keçmiş separatçı rejimin “liderləri” ilə təmaslar qurub, onları açıq şəkildə dəstəkləyirdi. Lakin nə bu gün kanak xalqının etirazları separatçılıqdır, nə də Azərbaycanın Yeni Kaledoniya təmsilçilərinə platforma tanıması separatizmə dəstəkdir.

Azərbaycan Fransadan fərqli olaraq separatizmə yox, xalqların öz müqəddəratını təyinetmə hüququna hörmət edir. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan Prezidenti də çıxışı zamanı “Fransanın Avropadan kənarda idarə etdiyi ərazilər fransız müstəmləkə imperiyasının iyrənc qalıqlarıdır. Biz, həmçinin Fransanı Afrika, Cənub-Şərqi Asiya və digər ərazilərdə Qoşulmama Hərəkatının üzvü olan ölkələrə qarşı müstəmləkə keçmişinə, qanlı müstəmləkə cinayətlərinə, eləcə də soyqırımı aktlarına görə üzr istəməyə və məsuliyyətini etiraf etməyə çağırırıq” demişdi. Yeni Kaledoniyanın müstəqillik uğrunda Kanak Sosialist Milli-Azadlıq Cəbhəsi müstəqil hərəkatının nümayəndəsi Forrest Mikael Jozeptin də Bakıda çıxışı zamanı dedikləri kanak xalqının üzləşdiyi assimilyasiya və müstəmləkə siyasətini gözlər önünə sərir.

Darmanin iddia edib ki, müstəqillik tərəfdarları guya Azərbaycanla hansısa “sövdələşmə” bağlayıblar. Mümkündür ki, o bunu Yeni Kaledoniya təmsilçilərinin Bakıya səfəri ilə əlaqələndirir. Lakin bu yanaşma da yalan və əsassızdır. Rəsmi Bakı Yeni Kaledoniya nümayəndələrinə sadəcə platforma tanıyır və bu da beynəlxalq hüquqa zidd deyil.

Halbuki Parisin adada etdikləri, sözün əsl mənasında, beynəlxalq hüquqa ziddir. Misal üçün bazar ertəsi Fransa parlamenti adada 10 ildən çox yaşayan Fransa vətəndaşlarına yerli seçkilərdə səsvermə hüququnun verilməsinə səs verib. Yerli liderlərin bəziləri bu dəyişikliyin kanakların adanın işlərində söz sahibi olmaq hüququnu azaldacağından narahatlıqlarını ifadə ediblər.

Fransa illərdir onsuz da adada keçirilən referendumlara müdaxilə edir, səsverməni saxtalaşdırır. Son addım isə gələcəkdə adanın Fransadan ayrılması üçün keçiriləcək ehtimal referendumların nəticəsinə təsir etmək məqsədi daşıyır.

Fransa bir vaxtlar Əlcəzair xalqının azadlıq hərəkatına etdiyi müdaxiləni, törətdiyi soyqırımın bənzərini Yeni Kaledoniyada kanaklara edir. Keçmişi qətliamlarla zəngin olan Fransa, görünür, növbəti soyqırıma imza atmaq niyyətindədir. Bu siyasətə qarşı çıxan, kanak xalqının haqq səsinin eşidilməsinə dəstək olan Azərbaycanı isə Paris separatizmə dəstəkdə ittiham etməyə çalışır.

Hesab edirəm, Azərbaycan parlamentinin deputatları Yeni Kaledoniya xalqına qarşı zülmə, assimilyasiya siyasətinə qarşı çıxmalı, rəsmi şəkildə etirazlarını bildirməlidir.

Turan Rzayev

MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

 Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayıb

12.09.2026, 18:09

Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayıb
Hikmət Hacıyev diplomatların qarşısında erməni yalanını belə ifşa etdi - VİDEO

12.09.2026, 14:40

Hikmət Hacıyev diplomatların qarşısında erməni yalanını belə ifşa etdi - VİDEO
\"Məleykə Abbaszadəyə hər zaman hörmətlə yanaşmışam və...\" - Misir Mərdanov fikirlərinin təhrif edildiyini deyir

12.09.2026, 10:09

"Məleykə Abbaszadəyə hər zaman hörmətlə yanaşmışam və..." - Misir Mərdanov fikirlərinin təhrif edildiyini deyir
Abdullah Öcalana adada villa tikilib: bağlı-bostanlı və... - Nələr yoxdur ki...

11.09.2026, 23:03

Abdullah Öcalana adada villa tikilib: bağlı-bostanlı və... - Nələr yoxdur ki...
İmamoğluna artıq siyasi fəaliyyət qadağası qoyuldu, iş kəsildi - Məhkəmə iki dəfə bəraət aldığı qərarı dəyişdirdi, zalda gərginlik böyüdü

11.09.2026, 18:22

İmamoğluna artıq siyasi fəaliyyət qadağası qoyuldu, iş kəsildi - Məhkəmə iki dəfə bəraət aldığı qərarı dəyişdirdi, zalda gərginlik böyüdü
MHP-dən Ərdoğanla Yavaşın qapalı görüşü haqda diqqətçəkən açıqlama: \"AK Partiyaya qatılsa...\"

11.09.2026, 14:10

MHP-dən Ərdoğanla Yavaşın qapalı görüşü haqda diqqətçəkən açıqlama: "AK Partiyaya qatılsa..."
 Hikmət Hacıyev: \"Azərbaycan Cənubi Qafqazda davamlı sülhün bərqərar olması və...\" - \"Biz sülh şəraitində yaşamağı öyrənirik\"

11.09.2026, 12:08

Hikmət Hacıyev: "Azərbaycan Cənubi Qafqazda davamlı sülhün bərqərar olması və..." - "Biz sülh şəraitində yaşamağı öyrənirik"
Hikmət Hacıyev: \"Qarabağ və Şərqi Zəngəzur əsl dirçəliş dövrünü yaşayır\"

11.09.2026, 09:59

Hikmət Hacıyev: "Qarabağ və Şərqi Zəngəzur əsl dirçəliş dövrünü yaşayır"
 “Məkkə İttifaqı” ciddi sınaq qarşısında: İsrail Dəməşqin 35 km-də, Husilər isə... - TƏHLİL 

11.09.2026, 08:57

 “Məkkə İttifaqı” ciddi sınaq qarşısında: İsrail Dəməşqin 35 km-də, Husilər isə... - TƏHLİL 
Hakim partiyadan Mənsur Yavaşın Ərdoğanla görüşü barədə - Açıqlama

11.09.2026, 00:07

Hakim partiyadan Mənsur Yavaşın Ərdoğanla görüşü barədə - Açıqlama
Qardaşından Şeyxin şəxsi təyyarəsi barədə iddialara - Reaksiya

10.09.2026, 17:51

Qardaşından Şeyxin şəxsi təyyarəsi barədə iddialara - Reaksiya
Naxçıvan Həmkarlar İttifaqı sədrinin milyonluq imperiyası - SİYAHI

10.09.2026, 17:17

Naxçıvan Həmkarlar İttifaqı sədrinin milyonluq imperiyası - SİYAHI

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR