Ötən həftənin ən sevindirici, ən yadda qalan və uzun müddət hafizələrdən silinməyəcək ictimai-siyasi hadisəsi, əlbəttə, Türkiyə baş nazirinin Azərbaycana səfəri, cənab Ərdoğanla Azərbaycan prezidenti hörmətli İlham Əliyev arasında Yüksək Səviyyəli Əməkdaşlıq Şurasının yaradılması haqda prinsipial razılığın əldə olunması və Mustafa Kamal Atatürkün abidəsinin açılış mərasimi oldu. Elə yuxarıdakı ideya da, aşığadakı sətirlər də bu sevindirici hadisədən doğdu.

Sizi BDU-da prorektor işlədiyinz dövrdən tanıyıram. O zaman tələbə idim və tale mənə sizinlə birbaşa ünsiyyətdə olmaq fürsəti qismət eləməsə də, müəllimlər və tələbələr arasında dolaşan söhbətlərdən mülayim xarakterli, insanları yola verən, hamıyla dil tapmağa çalışan bir insan olduğunuzu eşitmişdim.

Hava əri tərəfindən incidilmiş arvad kimi dolub durmuşdu, himə bənddi ki, ağlasın. Belə havada həyətdə çadır toyu etmək xeyli qəliz məsələdir. Bir də gördün göy guruldadı, şimşək çaxdı, bir leysan tökdü ki, tut ucundan lap Everest zirvəsinə çıx. Hə, o dəqiqə qaçaqaç düşəcək, hamı başını dürtməyə deşik axtaracaq.

– Uşaqlar, sabah saat 5-də valideyn iclası olacaq, – 4a sinfinin yeni rəhbəri Dilarə müəllimə dərsin bitməsinə az qalmış üzünü şagirdlərə tutub dedi. – Hamınız ata-ananıza deyin, mütləq iştirak etsin. Kimin atasının vaxtı yoxdursa, anası gəlsin, anası da gələ bilməsə, böyük bacı-qardaşı varsa, o gəlsin. Bəri başdan deyirəm, kimin valideyni gəlməsə, dərsə buraxılmayacaq, eşitdiniz?

Bu telefon şoğəribə nə oldu birdən-birə – nə tərs vaxtda xarab oldu. İndi mən neyləyəcəyəm?! Gərək təcili bir tanış adam tapım ki, nömrəmi çıxarıb onun telefonuna qoyum. Kişi Amerikadan zəng eləyəsidir, Ayxan bəy özü zəng vurub dedi: «Telefonunu açıq saxla, Cəsur müəllim Amerikadan sənə zəng vuracaq».

Bu əhvalat Muğanın Araz boyu kəndlərindən birində baş verib: deyilənlərə görə, Möhöbbət Cəmiləni çox, lap çox – Məcnun Leylini, Kərəm Əslini, nə bilim, Romeo Cülyettanı, Tristan İzoldanı sevən kimi sevirdi, onun yolunda hər şeyə, ölümə belə hazırdı.

– Alo, – yad ölkədə doğma səsə, özü də qadın səsinə diksindi. Evdən deyildi, evdəkilər alosuz-filansız birbaşa adını deyirdilər, həm də ki, onların səsini dərhal tanıyırdı, elə onlar da onun səsini. Kimdi görəsən səhər tezdən ona zəng edən və doğma, şirin ləhcədə «alo» deyən?

Uşaqlıq dostlarımdan birinin, daha doğrusu, uşaqlıqda bəzən birlikdə oynadığım qonşu uşağının irişə-irişə mənə sarı gəldiyini görəndə ilk ağlıma gələn bu oldu: «Görəsən kimdən eşidib burda işlədiyimi?» Sonra yadıma düşdü ki, deyəsən, haçansa özüm demişəm. «İndi gəl bununla çay iç, çörək ye, araq vur, nə bilim, dedi-qodu elə… İşim-gücüm tökülüb qalıb». Ürəyimdə bunları götür-qoy edirdim ki, gəlib çatdı. Görüşüb-öpüşdük, hal-əhval tutduq: təbii ki, nə var, nə yox, kef-əhval, iş-güc, evdə-eşikdə və s. «Yaxşı deyil, ordan bura durub gəlib, gərək bir yerə dəvət edəm».

Artıq Nobelçi yazarlar – Knut Hamsun, Orxan Pamuk, Uinston Çörçilin yaradıcılıqları haqqında müəyyən məlumatlarla tanış olubsunuz. Bu dəfə sizə isveçli Selma Lagerlef (1926) və italiyalı Qrasiya Deleddadan (1926) sonra ən nüfuzlu ədəbiyyat ödülünü qazanmış üçüncü qadın yazıçı, norveçli Siqrid Undsetlə (1928) tanış olacaqsınız.

Artıq siz dünyanın ən nüfuzlu ədəbiyyat mükafatı olan Nobel Sülh Mükafatına layiq görülmüş Norveç yazıçısı Knut Hamsunun yaradıcılığı haqqında müəyyən məlumat əldə etmiş və sonuncu nobelçi yazar Orxan Pumukun Nobel nitqiylə tanış olubsunuz. Bu seriyadan olan növbəti qonağımız Uinston Leonard Spenser Çörçildir.

Nobel mükafatın layiq görülmüş tanınmış türk yazıçısı Orxan Pamukun İsveçin paytaxtı Stokholmda Nobel mükafatının təqdimolunma mərasimindəki çıxışının sizin üçün maraqlı ola biləcəyini nəzərə Türkiyə türkcəsindən Azərbaycan türkcəsinə uyğunlaşdırdım.

Dünya ədəbiyyatının ən məşhur əsərlərindən olan “Paris Notr-Dam kilsəsi” romanın müəllifi Viktor Hüqo bir yazıçı və şəxsiyyət kimi XIX yüzil tarixinin və hər şeydən öncə fransız ədəbiyyatının ayrıca, parlaq bir səhifəsidir. Fransız mədəniyyəti tarixində o öncə şair, daha sonra isə romanlar və dram əsərlərinin müəllifi kimi, dünyada isə ilk növbədə romançı kimi tanınır. Bütün bunlara rəğmən o, XIX yüzilin ən monumental və nəhəng fiqurlarından biri olaraq qalır.

Norveç yazıçısı, Nobel sülh mükafatı laureatı Knut Hamsun öz yaradıcılığı ilə yeni dövr dünya ədəbiyyatına incilər bəxş etmiş sənətkarlardandır. Onun bədii irsinin dünya ədəbiyyatı tarixində özünəməxsus yeri vardır. Avropanın şimalında yerləşən ölkəsinə, doğma torpağına qəlbən bağlı olan Hamsun öz əsərlərində geniş ictimai əhəmiyyət kəsb edən məsələlərə toxunmuş, iyirminci yüzildə dünya sivilizasiyasının əxz etdiyi bir çox yeni ziddiyyətləri və bəşəri mövzuları işıqlandırmışdır.