Azərbaycan Tibb Universitetinin dosenti Rəşid Mahmudovun ANS-də efirə gedən "Günəbaxan" verilişində etdiyi çıxış hələ də müzakirə predmetidir. Tanınmış alimin açıqlamalarına münasibət bildirən tamaşaçılar sosial şəbəkələrdə tez-tez bu fikiri təkrarlayırlar: "Rəşid müəllim, biz sizinlə fəxr edirik!"

Qəzetçilik karyeram dövründə ilk dəfə hakimiyyətin mövqeyindən çıxış etmək istəyirəm: Azərbaycanda söz və mətbuat azadlığının boğulduğunu iddia edən beynəlxalq təşkilatlar öz hesabatlarını hazırlayarkən daha çox tünd boyalardan istifadə edirlər. Bu ölkədə nəinki dövlət başçısını, ayrı-ayrı nazirləri, hətta peyğəmbəri də tənqid etmək mümkündür. Yazıçı-publisist Rafiq Tağının qətlindən sonra biz, demək olar ki, hər gün bunun şahidi oluruq...

Azərbaycan xalqının əlli il sonra hansı vəsaitin hesabına yaşayacağı heç kimə məlum deyil. Gələcəyimiz üçün cavabdehlik daşıyan adamları ancaq gündəlik qazancları maraqlandırır. Bu mənfi tendensiya uzun illərdir davam edir.
Dünya alimləri faydalı qazıntıların tezliklə tükənəcəyi barədə həyəcan təbili çalırlar. İnkişaf etmiş ölkələrdə hökumətlər müxtəlif iqtisadi modellər tətbiq etməklə vəziyyətdən çıxmağa çalışırlar. Elə ölkələr var ki, özünün zəngin təbii ehtiyatlarından istifadəni böyük ölçüdə məhdudlaşdırıb. Faydalı qazıntıların həm də gələcək nəsillərə məxsus olduğunu hətta uzaq Afrika ölkələrində də dərk etməyə başlayıblar.

2015-ci ildən etibarən Azərbaycanın neft gəlirləri azalmağa başlayacaq. Yəni, biz bir neçə il sonra var-dövlətimizin çoxluğu ilə öyünə bilməyəcəyik. Təxminən 10-12 il sonra "qara qızıl" Qubanın ağ alması, Göyçayın narı kimi ancaq mahnılarda xatırlanacaq.

O, mərhumun iri portretinin altında qoyulmuş masada tək əyləşmişdi. Qonaqlara qulluq edən ofisiantlar saçı-saqqalı çoxdan ağarmış bu qocanın çayını ən azı üç dəfə dəyişsələr də, o, hələ stəkana əl vurmamışdı. Hüzr mərasiminə gələn adamlar onun söhbətinə qulaq asmasalar da, molla dil-boğaza qoymurdu. Qulağı ağır eşitdiyi üçün məclis əhlinin onu dinləmədiyindən xəbərsiz idi.

Azərbaycan dünyanın ən bahalı ölkələrindən biridir. Bunu anlamaq üçün İrana, Türkiyəyə, ya da kasıb Gürcüstana səfər etmək kifayətdir. Hər dəfə belə səfərlərdən qayıdandan sonra ölkələrimiz arasında paralellər aparıb, xeyli məyus oluram. İçində yaşadığımız problemlər bəzən kənardan daha aydın görünür...

Rafiq Tağının qızı deyib ki, atası həbsdən çıxandan sonra hər gün ona yalvarırmış ki, daha heç nə yazmasın. Rafiq müəllim də hər gün söz verirmiş ki, bundan sonra heç nə yazmayacaq. Hətta o, qızını inandırmaq üçün belə deyirmiş: "Atacanı yazmayacam..."
Rəhmətlik Elmar Hüseynov da səs-küylü məqalələrindən sonra həmişə öz əzizlərini inandırmağa çalışırmış ki, daha heç nə yazmayacaq. Təzyiqə məruz qalan, hədələnən bütün jurnalistlər öz ailə üzvlərinə bu cür yalanlar danışıblar. Bəzən elə olub ki, mən iki-üç ay evə qəzet apara bilməmişəm. Elə dostlarım var ki, valideynləri övladlarının jurnalist olduğunu hələ də bilmirlər. Heç bir jurnalist öz əzizlərinin iztirab keçirməsini istəmir.

Mirzə Fətəli Axundzadənin cənazəsini qaldırmağa adam tapılmadığı üçün onu son mənzilə üç-dörd rus əsgəri yola salmışdı. Həmin vaxt Tiflis mollaları Axundzadənin hüzr mərasiminə qatılmaqdan imtina etmişdilər. Din xadimləri bütün dinləri puç və əfsanə hesab edən adamdan bu cür qisas almışdılar...

“Koroğlu” eposu 18 qoldan ibarətdir. Böyük bir coğrafiyada məşhur olan bu dastan el qəhrəmanı Koroğlunun igidliyindən bəhs edir. Koroğlunu həqiqətən də xalqın təəssübünü çəkən, çətin gündə ona arxa-dayaq olan, hiylədən-yalandan uzaq ömür keçirən qəhrəman saymaq olarmı?

Ata ilə oğul birlikdə namaz qılırmış. Onlar ibadətlərini başa vurandan sonra oğul işıqları sönmüş mənzilləri göstərib, atasına deyir: "Biz ibadət edirik, onlar isə yatırlar". Dünyagörmüş adam olan qoca dərindən ah çəkib, belə cavab verir: "Kaş, sən də yatmış olaydın, amma bu sözləri deməyəydin".

Hakimiyyət mətbuatında çalışan həmkarlarımdan biri jurnalistin öz yazısında təhqir elementlərindən istifadə etməsinə necə baxdığımı soruşdu. Cavabım konkret oldu: "Pis baxıram. Sözü qənbər kimi rəqibin başına çırpmaq olmaz".

Son vaxtlar Azərbaycanın hansı rayonuna yolum düşübsə, orda müasir tələblərə cavab verən tibb müəssisələrinin inşa olunduğunu görmüşəm. Müasir tibbi avadanlıqla təchiz olunmuş bu xəstəxanalar özlərinin əzəmətli görünüşü ilə adamı əməlli-başlı sevindirir.

Müsavatda başqanlıq postuna iddialılar sırasında Vurğun Əyyub, Arif Hacılı, Arzu Səmədbəyli və Nəsib Nəsibzadədən sonra milli-demokratik düşərgənin yaxşı tanıdığı professor Xanım Xəlilovanın da adı hallanmağa başlayıb. İsa Qəmbərin başqan kürsüsündə zərif cinsi təmsil edən silahdaşlarından birini görmək istədiyini açıq şəkildə dilə gətirməsi Xanın Xəlilovanın personasına marağı daha da artırıb. Həm də siyasi proseslərin episentirindən xeyli uzaqda olmasına rəğmən....

Məncə, bu həftənin ən maraqlı hadisəsi general-mayor Heydər Piriyevin adı ətrafında yaranmış qalmaqal oldu. Mətbuat yazdı ki, Piriyev əlinə süpürgə alıb, sıravi əsgərlərlə bir yerdə ərazidə təmizlik işləri ilə məşğul olur. Xəbəri yayan mənbənin arqumenti belə idi: Naxçıvan korpusunun komandiri Kərəm Mustafayevin Heydər Piriyevdən xoşu gəlmədiyi üçün onu bu cür cəzalandırır.

Azərbaycanın təhsil sistemi çürüməyə doğru gedir. Az-çox imkanı olan adamlar övladlarını ali təhsil almaq üçün müxtəlif Avropa ölkələrinə göndərirlər. İnsanlar hətta orta məktəbdə oxuyan uşaqlarını da Misir Mərdanova etibar etmirlər. Bakıda fəaliyyət göstərən türk liseylərinə, eləcə də əcnəbilərə məxsus digər təhsil müəssisələrinə kütləvi axın müşahidə olunur.

Təxminən bir il əvvəl ATV-də efirə gedən "Sən tək deyilsən" verilişinin çəkilişlərində iştirak edirdim. Tamaşaçıların arasında 25 yaşlı cavan bir oğlan da vardı. Həyəcanlı olduğu üçün onun studiyaya gəlişinin səbəbini aparıcı izah etdi. Dedi ki, 20 il əvvəl onu atıb getmiş anasını axtarır.

Ötən həftə İmişlidən qayıdanda Sabirabadda yolun kənarında 11 ədəd yemişi bizə 2 manata satdılar. Sürücümüz bir az inadkarlıq edib, yemişləri tərəziyə qoyanda, məlum oldu ki, bu şirin bostan məhsulunun hər kiloqramı üçün cəmi 5 qəpik ödəmişik.

Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Cinayət Axtarış İdarəsinin sabiq rəisi Zakir Nəsirov gündə beş dəfə namaz qılır. Qobustan qapalı həbsxanasında saxlanılan Zakir müəllim Ramazan ayında oruc tutaraq, günahlarının bağışlanması üçün gecə-gündüz dua edib. Qohumlarının dediyinə görə, general digər dini ayinləri də qüsursuz yerinə yetirir.

Qeydiyyatda olduğum poliklinakada yaşlı işçilərin hamısını təqaüdə göndəriblər. Onları gənc, gülərüz kadrlar əvəz edib.

Azərbaycan hakimiyyəti müxtəlif insan tiplərindən formalaşıb. Komandada Bakı meri Hacıbala Abutalıbovun özünəməxsus yeri var. Onun hər sözü, hər hərəkəti yaradıcı insanlara mövzu verir, oxucuları həm gülməyə, həm də düşünməyə vadar edir.

Xalq şairi Qabil Şəhidlər Xiyabanında prezidentdən unitaz istəmişdi. Rəhmətlik Qabil müəllimin bu hərəkəti o vaxt müxalifət mətbuatında ciddi tənqid olunmuşdu. Aradan 10 ildən artıq zaman keçməsinə baxmayaraq, Azərbaycanın tanınmış ziyalılarından söhbət düşəndə, müstəqil yazarlar dərhal həmin hadisəni xatırlayırlar. Çünki Azərbaycan ziyalısının mahiyyətini açmaq üçün bundan gözəl nümunə ola bilməz.

Daimi müsahiblərimizin əksəriyyətinin telefonuna zəng çatmır. Az-çox imkanı olan adamlar Bakını tərk ediblər. Azərbaycanlı məmurların səsi Norveç, İsveç, İsveçrə kimi bahalı ölkələrdən gəlir. Vəzifəli şəxslər, onların ailə üzvləri rüşvət və korrupsiya hesabına qazandıqları pulları bahalı ölkələrdə havaya sovururlar.

Biz xalq artisti Flora Kərimova ilə eyni verilişdə çəkildik. Müzakirə olunan məsələlərlə bağlı mövqeyimiz üst-üstə düşdüyü üçün əvvəldən axıra kimi həmrəylik nümayiş etdirdik. Verilişin sonuna kimi mən obyektivliyimi, Flora xanım isə müdrikliyini itirmədi. Ağı qaradan seçməyi bacaran auditoriya öz alqışları ilə sonadək bizə dəstək oldu.

Əlli illik pedaqoji staja malik olan, bu yarım əsrin təxminən yarısını məktəb direktoru işləyən Bayram müəllim sonuncu görüşümüzdə belə dedi:

Baş nazir Artur Rəsizadənin səhhətində müəyyən problemlərin olduğu heç kimə sirr deyil. Sağlıq durumunda yaranan problemlər üzündən Artur müəllim tez-tez müalicə almalı olur. Sonuncu dəfə ötən həftə mətbuat Azərbaycanın hökumət başçısının Almaniyada müalicə olunduğunu yazmışdı.
Əgər Nazirlər Kabineti dövlətin tabeliyindəki ali məktəblərdə təhsil haqlarının artırılması barədə qərar qəbul etməsəydi, mən Artur Rəsizadənin səhhəti barədə nəsə yazmayacaqdım.

Dostum Etibar Cəbrayıloğlu tez-tez mənə Fəvvarələr Meydanında gəzməyi təklif edir. Etibarın özünəməxsus arqumenti var. O, mənim tərəddüd etdiyimi görəndə, zarafatla belə deyir: "Fəvvarələr Meydanında əsasən "ağ" adamlar gəzirlər. Qoy, camaat elə bilsin ki, biz də bu kateqoriyaya daxilik".

Hər dəfə Gürcüstana gedəndə məyus oluram. Tiflisdə qarşıma çıxan beş adamdan üçü Azərbaycan dilində danışır. Gürcüstanın ən bahalı restoranlarında azərbaycanlılar hesab ödəyirlər. Yeni ili qonşu ölkədə qarşılayan azərbaycanlıların sayı hər il 10 min nəfər artır.